De­mok­ra­ti­ya sü­rət­lə qlo­bal­la­şan dün­ya­da hər bir döv­lə­tin sa­bit in­ki­şa­fı­nın mü­hüm şər­ti ki­mi bə­şə­riy­yə­tin mə­nə­vi-hü­qu­qi ide­al­la­rı­nın ali tə­za­hü­rü­nə çev­ril­mək­lə, hü­qu­qi döv­lət və və­tən­daş cə­miy­yə­ti­nin yet­kin­li­yi­nin baş­lı­ca me­ya­rı sa­yı­lır. Ək­sər döv­lət­lər­də in­sa­nın möv­cud­lu­ğu­nun və mil­li in­ki­şa­fın va­cib şər­ti ki­mi qə­bul olu­nan de­mok­ra­tik­ləş­mə hü­qu­qi döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu­nun baş­lı­ca me­yar­la­rın­dan bi­ri ki­mi ta­nın­mış­dır. Ha­zır­kı mər­hə­lə­də bu və di­gər öl­kə­nin bey­nəl­xalq mü­na­si­bət­lər sis­te­mi­nə qa­tıl­ma­sı, ma­raq və mə­na­fe­lə­ri­ni bey­nəl­xalq hü­qu­qun ver­di­yi im­kan­lar he­sa­bı­na tə­min et­mə­si, si­vil bir­gə­ya­şa­yış nor­ma­la­rı ilə tən­zim­lə­nən dün­ya si­ya­sə­tin­də iş­ti­ra­kı, ilk növ­bə­də, onun da­xi­li si­ya­sə­tin­dən, de­mok­ra­tik nor­ma­la­ra, in­san hü­quq və azad­lıq­la­rı­na ne­cə əməl et­mə­sin­dən ası­lı­dır.
   
   Av­ro­at­lan­tik mə­ka­na in­teq­ra­si­ya kur­su seç­miş Azər­bay­can da qlo­bal­la­şan dün­ya­nın bə­ra­bər­hü­quq­lu sub­yek­ti ki­mi bu in­teq­ra­si­ya ma­gist­ra­lın­da uğur­la irə­li­lə­yir və de­mok­ra­tik də­yər­lə­ri sü­rət­lə mə­nim­sə­yir. Ulu ön­dər Hey­dər Əli­ye­vin bö­yük müd­rik­lik­lə irə­li sür­dü­yü in­ki­şaf kon­sep­si­ya­sı cə­miy­yə­tin tə­ka­mü­lə əsas­la­nan de­mok­ra­ti­ya yo­lu ilə irə­li­lə­mə­si, və­tən­daş cə­miy­yə­ti ins­ti­tut­la­rı­nın iq­ti­sa­di nai­liy­yət­lə­rə adek­vat ola­raq in­ki­şa­fı, in­san hü­quq və azad­lıq­la­rı­na eti­bar­lı tə­mi­nat me­xa­nizm­lə­ri­nin for­ma­laş­dı­rıl­ma­sı mə­sə­lə­lə­ri­ni özün­də eh­ti­va et­miş­dir. Ümum­mil­li li­der də­fə­lər­lə bil­dir­miş­dir ki, de­mok­ra­tik­ləş­mə və hü­qu­qi döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu pro­se­si döv­lə­tin si­ya­si, iq­ti­sa­di, so­si­al-mə­də­ni hə­ya­tı­nın mo­dern­ləş­di­ril­mə­si, əha­li­nin maa­rif­lən­di­ril­mə­si, tə­fək­kü­rü­nün və vər­diş­lə­ri­nin təd­ri­cən də­yiş­di­ril­mə­si, ic­ti­mai dav­ra­nış nor­ma­la­rı­nın ye­ni­ləş­mə­si ilə bir­lik­də hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­li­dir.
   Bö­yük stra­teq Hey­dər Əli­ye­vin müd­rik­lik­lə irə­li sür­dü­yü mil­li de­mok­ra­ti­ya mo­de­li­nin re­al­lı­ğa adek­vat­lı­ğı və mil­li mə­na­fe­lə­rə tam ca­vab ver­mə­si Azər­bay­ca­nın bu­gün­kü so­si­al-iq­ti­sa­di in­ki­şaf gös­tə­ri­ci­lə­ri fo­nun­da bir da­ha re­al təs­di­qi­ni ta­pır. Bu re­al­lıq in­di bü­tün sə­viy­yə­lər­də eti­raf edi­lir ki, de­mok­ra­tik­ləş­mə pro­se­si­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün ilk növ­bə­də in­sa­nın azad­lı­ğı­nı tə­min edən iq­ti­sa­di mü­hit ol­ma­lı­dır. De­mok­ra­tik cə­miy­yə­tin əsas tə­məl prin­sip­lə­rin­dən bi­ri məhz fər­diy­yət­çi­li­yə əsas­la­nan iq­ti­sa­di mü­na­si­bət­lər sis­te­mi­nin tə­şək­kü­lü, xü­su­si mül­kiy­yət for­ma­sı­nın ge­niş­lən­mə­si, or­ta sa­hib­kar­lar sin­fi­nin möv­qe­lə­ri­nin möh­kəm­lən­mə­si­dir.
   Res­pub­li­ka­mız­da for­ma­laş­maq­da olan ye­ni mak­ro­iq­ti­sa­di mü­hit - ümu­mi da­xi­li məh­su­lun ar­tı­mı, mil­li iq­ti­sa­diy­yat­da sa­hib­kar­lar sin­fi­nin möv­qe­lə­ri­nin əsas­lı şə­kil­də güc­lən­mə­si, bey­nəl­xalq iq­ti­sa­di mü­na­si­bət­lər sis­te­mi­nə uğur­lu trans­for­ma­si­ya, ha­be­lə qlo­bal ener­ji la­yi­hə­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si nə­ti­cə eti­ba­ri­lə de­mok­ra­tik­ləş­mə və və­tən­daş cə­miy­yə­ti tə­si­sat­la­rı­nın sü­rət­li in­ki­şa­fı­na, tət­biq olu­nan mü­tə­rəq­qi ye­ni­lik­lə­rin to­tal şü­ur­da mə­nim­sə­nil­mə­si­nə im­kan ya­rat­mış­dır. Müa­sir mər­hə­lə­də res­pub­li­ka­da de­mok­ra­tik in­ki­şa­fı şərt­lən­di­rən baş­lı­ca amil­lər­dən bi­ri də in­san­la­rın iq­ti­sa­di azad­lıq­la­rı­nın, sə­mə­rə­li tə­şəb­büs­kar­lı­ğı­nın art­ma­sı, mül­kiy­yət mü­na­si­bət­lə­ri­nin ye­ni for­ma və məz­mun kəsb et­mə­si­dir. İq­ti­sa­di azad­lıq­la­rı­nı tə­min edən və­tən­da­şın si­ya­si cə­hət­dən yet­kin­ləş­mə­si, təd­ri­cən cə­miy­yə­tin de­mok­ra­tik­ləş­mə­si xət­ti­nin fə­al iş­ti­rak­çı­sı­na çev­ril­mə­si də qa­çıl­maz pro­se­sə çev­ri­lir. Ke­çid pro­se­si­ni tam ba­şa vur­ma­yan Azər­bay­can­da de­mok­ra­ti­ya­nın mər­hə­lə­li sə­ciy­yə da­şı­ma­sı da iq­ti­sa­di in­ki­şaf və de­mok­ra­tik­ləş­mə xət­ti­nin bi­ri-bi­ri­ni ta­mam­la­ma­sı va­cib­li­yi ilə şərt­lə­nir. Da­ha də­qi­qi, iq­ti­sa­di prob­lem­lər mən­gə­nə­sin­də sı­xı­lan bir döv­lət­də de­mok­ra­tik də­yər­lə­rin sü­rət­li in­ki­şa­fın­dan da­nış­maq müm­kün de­yil­dir. So­sio­loq Sey­mur Mar­tin Lip­se­tin de­di­yi ki­mi, "Mil­lət nə qə­dər var­lı ol­sa, onun sa­bit de­mok­ra­ti­ya­ya na­il ol­maq şans­la­rı da bir o qə­dər yük­sək­dir".
   Cə­miy­yə­tin azad­lı­ğı şəx­siy­yə­tin azad­lı­ğın­dan, şəx­siy­yə­tin azad­lı­ğı tə­fək­kü­rün azad­lı­ğın­dan, tə­fək­kü­rün azad­lı­ğı isə iq­ti­sa­di azad­lıq­dan baş­la­nır. Öz­lə­ri­ni ye­di­rə bi­lə­cə­yi­nə əmin ol­ma­yan in­san­lar­da müs­tə­qil ağ­la və güc­lü xa­rak­te­rə na­dir hal­lar­da rast gəl­mək olur. Bu mə­na­da hər bir öl­kə­də de­mok­ra­tik nor­ma və prin­sip­lə­rin tam şə­kil­də bər­qə­rar olm­sı üçün, ya­xud qu­rul­muş de­mok­ra­ti­ya­nın da­vam­lı ola­raq ya­şa­ma­sı üçün iq­ti­sa­di in­ki­şa­fın mü­əy­yən bir həd­də çat­ma­sı va­cib­dir. Bey­nəl­xalq iq­ti­sad­çı eks­pert­lə­rin rə­yi­nə gö­rə, əgər han­sı­sa öl­kə­də adam­ba­şı­na dü­şən ümu­mi da­xi­li məh­su­lun həc­mi 1000 dol­lar­dan aşa­ğı­dır­sa, ora­da de­mok­ra­ti­ya­dan da­nış­maq da müm­kün de­yil­dir. Be­lə öl­kə­lər­də de­mok­ra­tik­ləş­mə is­ti­qa­mə­tin­də atı­lan ad­dım­lar uğur­lu son­luq­la nə­ti­cə­lən­mir. Azər­bay­can­da isə ümu­mi da­xi­li məh­su­lun 2008-ci il­də 3500 dol­lar təş­kil edə­cə­yi göz­lə­ni­lir və bu da de­mok­ra­tik pro­ses­lə­rin cə­miy­yət­də adek­vat dər­ki­ni tə­min edən mü­hüm amil­lər sı­ra­sın­da­dır.
   Son beş il­də öl­kə­də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən hü­qu­qi-si­ya­si is­la­hat­la­rın mü­hüm nə­ti­cə­lər ver­mə­si də məhz bu re­al­lı­ğa əsas­lan­mış, öl­kə­də­ki iq­ti­sa­di in­ki­şaf­la, ic­ti­mai tə­fək­kü­rün ye­ni­ləş­mə­si me­yil­lə­ri ilə uz­laş­mış­dır. Bu mər­hə­lə­dən qa­nun ya­ra­dı­cı­lı­ğı pro­se­si də döv­lə­tin si­ya­si, iq­ti­sa­di, so­si­al-mə­də­ni hə­ya­tı­nın mo­dern­ləş­di­ril­mə­si, əha­li­nin maa­rif­lən­di­ril­mə­si, tə­fək­kü­rü­nün və vər­diş­lə­ri­nin təd­ri­cən də­yiş­di­ril­mə­si, ic­ti­mai dav­ra­nış nor­ma­la­rı­nın ye­ni­ləş­mə­si ilə hə­ya­ta ke­çi­ril­miş­dir. Ey­ni za­man­da kom­mu­nizm ideo­lo­gi­ya­sı­nın ze­hin­lər­də­ki və so­si­al ger­çək­lik­də­ki ya­şan­tı­la­rı­nı ara­dan qal­dır­maq, sü­rət­lə ye­ni ic­ti­mai-iq­ti­sa­di mü­na­si­bət­lər sis­te­mi­nə keç­mək, cə­miy­yət hə­ya­tı­nın müx­tə­lif sa­hə­lə­rin­də de­mok­ra­tik­ləş­mə­yə na­il ol­maq, ye­ni mər­hə­lə­nin tə­ləb­lə­ri­nə uy­ğun mü­kəm­məl hü­qu­qi ba­za for­ma­laş­dır­maq, qa­nu­nun ali­li­yi­ni bü­tün sə­viy­yə­lər­də tə­min et­mək ar­dı­cıl və da­vam­lı səy­lər gös­tə­ril­mə­si­ni zə­ru­rə­tə çe­vir­miş­dir.
   Azər­bay­ca­nın Av­ro­pa Şu­ra­sı­nın tam­hü­quq­lu üz­vü­nə çev­ril­dik­dən son­ra təş­ki­lat­la əmək­daş­lı­ğın əsas is­ti­qa­mət­lə­rin­dən bi­ri öl­kə­də in­san hü­quq və azad­lıq­la­rı­nı tən­zim­lə­yən mü­hüm qa­nun­la­rın Av­ro­pa stan­dart­la­rı­na uy­ğun­laş­dı­rıl­ma­sı, qa­nun­ve­ri­ci­li­yin li­be­ral­laş­dı­rıl­ma­sı ol­muş­dur. Qa­nun­la­rın qə­bu­lun­da təş­ki­la­tın eks­pert­lə­ri­nin rə­yi nə­zə­rə alın­mış, ey­ni za­man­da AŞ­PA qar­şı­sın­da gö­tü­rül­müş öh­də­lik­lə­rin ic­ra­sı uğur­la ba­şa çat­dı­rıl­mış­dır. Av­ro­pa Şu­ra­sı ilə əmək­daş­lıq çər­çi­və­sin­də Azər­bay­can məh­kə­mə sis­te­mi­nin is­la­ha­tı, və­kil­lik fəa­liy­yə­ti­nin tək­mil­ləş­di­ril­mə­si, kor­rup­si­ya­ya qar­şı mü­ba­ri­zə, İc­ti­mai te­le­vi­zi­ya­nın fəa­liy­yə­tə baş­la­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də mü­hüm təd­bir­lər gör­müş­dür.
   Son il­lər res­pub­li­ka­mız on­lar­la bey­nəl­xalq kon­ven­si­ya və sa­zi­şə, o cüm­lə­dən yal­nız 2000-2005-ci il­lər­də ra­ti­fi­ka­si­ya et­di­yi "İş­gən­cə­lə­rin və qey­ri-in­sa­ni və ya lə­ya­qə­ti al­çal­dan rəf­ta­rın və ya cə­za­la­rın qar­şı­sı­nın alın­ma­sı haq­qın­da", "İn­san hü­quq və əsas azad­lıq­la­rı­nın mü­da­fiə­si haq­qın­da", "Eks­tra­di­si­ya haq­qın­da", "Ci­na­yət iş­lə­ri üz­rə qar­şı­lıq­lı hü­qu­qi yar­dım haq­qın­da", "Ci­na­yət fəa­liy­yə­tin­dən əl­də edi­lən gə­lir­lə­rin le­qal­laş­dı­rıl­ma­sı, aş­kar olun­ma­sı, gö­tü­rül­mə­si və mü­sa­di­rə edil­mə­si haq­qın­da" kon­ven­si­ya­la­ra qo­şul­muş­dur. Ey­ni za­man­da Azər­bay­can BMT Baş As­samb­le­ya­sı­nın "İr­qi ay­rı-seç­ki­li­yin bü­tün for­ma­la­rı­nın ləğv edil­mə­si haq­qın­da", "Apar­te­id ci­na­yə­ti­nin qar­şı­sı­nın alın­ma­sı və onun cə­za­lan­dı­rıl­ma­sı haq­qın­da" "Ge­no­sid ci­na­yət­lə­ri­nin qar­şı­sı­nın alın­ma­sı və onun cə­za­lan­dı­rıl­ma­sı haq­qın­da", "Hər­bi ci­na­yət­lə­rə və bə­şə­riy­yə­tə qar­şı ci­na­yət­lə­rə ci­na­yət mə­su­liy­yə­ti­nə cəlb et­mə müd­də­ti­nin tət­biq edil­mə­mə­si haq­qın­da", "Ter­ror­çu­lu­ğun ma­liy­yə­ləş­di­ril­mə­si ilə mü­ba­ri­zə haq­qın­da" və bir sı­ra baş­qa kon­ven­si­ya­la­rın üz­vü ol­maq­la, on­lar­dan irə­li gə­lən öh­də­lik­lə­ri ye­ri­nə ye­tir­miş­dir.
   Hü­qu­qi döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu pro­se­sin­də res­pub­li­ka­mız ATƏT, Av­ro­pa Şu­ra­sı, BMT, Av­ro­pa Bir­li­yi və sa­ir bey­nəl­xalq təş­ki­lat­lar­la sıx əmək­daş­lıq et­miş­dir. 2006-cı il­də Azər­bay­ca­nın in­san hü­quq­la­rı sa­hə­sin­də əl­də et­di­yi mü­hüm nai­liy­yət­lər­dən bi­ri də öl­kə­mi­zin BMT-nin ye­ni ya­ra­dıl­mış İn­san Hü­quq­la­rı Şu­ra­sı­na üzv se­çil­mə­si ol­muş­dur. 2006-cı il mar­tın 15-də BMT Baş As­samb­le­ya­sı tə­rə­fin­dən qə­bul edil­miş qət­na­mə­yə əsa­sən İn­san hü­quq­la­rı Ko­mis­si­ya­sı­nın əvə­zi­nə BMT Baş As­samb­le­ya­sı­nın kö­mək­çi or­qa­nı olan İn­san Hü­quq­la­rı Şu­ra­sı ya­ra­dıl­mış­dır. BMT-yə üzv olan 65 döv­lət Şu­ra­ya öz na­mi­zəd­li­yi­ni irə­li sür­müş, Azər­bay­ca­nın aid ol­du­ğu Şər­qi Av­ro­pa qru­pu na­mi­zəd­lə­rin sa­yı­nın ay­rıl­mış yer­lə­rin sa­yı ilə mü­qa­yi­sə­də çox­lu­ğu­na gö­rə rə­qa­bə­tin ən güc­lü ol­du­ğu qrup ol­muş­dur. Bu­na bax­ma­ya­raq, mü­va­fiq sə­fir­lik və nü­ma­yən­də­lik­lə­ri­mi­zin fəa­liy­yə­ti sa­yə­sin­də 2006-cı il ma­yın 9-da BMT Baş As­samb­le­ya­sın­da ke­çi­ri­lən seç­ki­lə­rin nə­ti­cə­sin­də Azər­bay­can bu qu­ru­ma se­çil­miş ilk 47 öl­kə­dən bi­ri ol­muş­dur.
   İn­san hü­quq­la­rı­nın təş­vi­qi və mü­da­fiə­si sa­hə­sin­də Azər­bay­ca­nın sıx əmək­daş­lıq et­di­yi təş­ki­lat­lar­dan bi­ri də ATƏT ol­muş­dur. Hə­lə 1998-ci il no­yabr ayı­nın 26-da Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Pre­zi­den­ti və ATƏT-in fəa­liy­yət­də olan səd­ri tə­rə­fin­dən Azər­bay­can Hö­ku­mə­ti və ATƏT-in De­mok­ra­tik Tə­si­sat­lar və İn­san Hü­quq­la­rı Bü­ro­su ara­sın­da Qar­şı­lıq­lı An­laş­ma Me­mo­ran­du­mu im­za­lan­mış­dır. Me­mo­ran­du­mun əla­və­sin­də öl­kə­də in­san hü­quq­la­rı sa­hə­sin­də de­mok­ra­tik is­la­hat­la­rın hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də sıx əmək­daş­lıq nə­zər­də tu­tul­muş­dur.
   Azər­bay­ca­nın kö­nül­lü ola­raq Av­ro­at­lan­tik mə­ka­na in­teq­ra­si­ya kur­su seç­mə­si, in­san və və­tən­daş hü­quq azad­lıq­la­rı­nın tə­mi­na­tı­nın döv­lə­tin prio­ri­tet və­zi­fə­si ki­mi qə­bul edil­mə­si, cə­miy­yə­tin hər­tə­rəf­li in­ki­şa­fı, ye­ni iq­ti­sa­di mü­na­si­bət­lə­rə ke­çid məh­kə­mə-hü­quq sis­te­mi­nin tək­mil­ləş­di­ril­mə­si­ni və müa­sir­ləş­di­ril­mə­si­ni zə­ru­ri et­miş, ye­ni döv­rün tə­ləb­lə­ri­nə ca­vab ve­rən qa­nun­ve­ri­ci­lik akt­la­rı­nın qə­bu­lu bu sa­hə­də li­be­ral­laş­ma­ya yol aç­mış­dır. 2004-cü ilin de­kab­rın­da "Məh­kə­mə-Hü­quq Şu­ra­sı haq­qın­da", "Kons­ti­tu­si­ya Məh­kə­mə­si haq­qın­da" ye­ni qa­nun­lar qə­bul olun­muş, "Məh­kə­mə­lər və ha­kim­lər haq­qın­da" qa­nu­na bir sı­ra mü­tə­rəq­qi də­yi­şik­lik­lər edil­miş­dir. Məh­kə­mə-Hü­quq Şu­ra­sı­nın fəa­liy­yə­ti güc­lən­di­ril­miş, Ha­kim­lə­rin Seç­ki Ko­mi­tə­si tə­rə­fin­dən va­kant ha­kim və­zi­fə­lə­ri­nə na­mi­zəd­lə­rin se­çil­mə­si pro­se­si­nə baş­la­nıl­mış­dır. 19 yan­var 2006-cı il ta­rix­də im­za­la­nan Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da məh­kə­mə sis­te­mi­nin müa­sir­ləş­di­ril­mə­si və "Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın bə­zi qa­nun­ve­ri­ci­lik akt­la­rı­na də­yi­şik­lik­lər və əla­və­lər edil­mə­si haq­qın­da" qa­nu­nun tət­biq edil­mə­si ba­rə­də Fər­man da son 5 il­də hə­ya­ta ke­çi­ril­miş məh­kə­mə-hü­quq is­la­hat­la­rı sı­ra­sın­da xü­su­si əhə­miy­yə­tə ma­lik­dir.
   Bü­tün bun­lar­la ya­na­şı, "Kor­rup­si­ya­ya qar­şı mü­ba­ri­zə haq­qın­da" Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Qa­nu­nu­nun tət­biq edil­mə­si ba­rə­də" 3 mart 2004-cü il ta­rix­li, "Kor­rup­si­ya­ya qar­şı mü­ba­ri­zə üz­rə Döv­lət Proq­ra­mı­nın (2004-2006-cı il­lər) təs­diq edil­mə­si haq­qın­da" 3 sent­yabr 2004-cü il ta­rix­li, "Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da məh­kə­mə sis­te­mi­nin müa­sir­ləş­di­ril­mə­si və bə­zi qa­nun­ve­ri­ci­lik akt­la­rı­na də­yi­şik­lik­lər və əla­və­lər edil­mə­si haq­qın­da" 19 yan­var 2006-cı il ta­rix­li, "Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da İn­san hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si üz­rə Mil­li Fəa­liy­yət Pla­nı"nın təs­diq edil­mə­si haq­qın­da" 28 de­kabr 2006-cı il ta­rix­li, "Şəf­faf­lı­ğın ar­tı­rıl­ma­sı və kor­rup­si­ya­ya qar­şı mü­ba­ri­zə üz­rə Mil­li Stra­te­gi­ya­nın təs­diq edil­mə­si ba­rə­də" 28 iyul 2007-ci il ta­rix­li fər­man və sə­rən­cam­lar, elə­cə də di­gər nor­ma­tiv-hü­qu­qi sə­nəd­lər­lə öl­kə­də məh­kə­mə-hü­quq is­la­hat­la­rı key­fiy­yət­cə ye­ni mər­hə­lə­yə qə­dəm qoy­muş­dur.
   Res­pub­li­ka­mız­da hə­ya­ta ke­çi­ri­lən qa­dın si­ya­sə­ti bü­tün döv­lət struk­tur­la­rın­da qa­dın və ki­şi­lər ara­sın­da bə­ra­bər­li­yi, mü­va­fiq döv­lət proq­ram­la­rı­nın ha­zır­lan­ma­sı ilə qaç­qın və məc­bu­ri köç­kün qa­dın­la­rın iş­lə tə­min olun­ma­sı­nı, gen­der nöq­te­yi-nə­zə­rin­dən qa­nun­ve­ri­ci­li­yə ye­ni­dən ba­xıl­ma­sı­nı tə­min et­miş­dir. Son il­lər­də qa­dın­la­rın döv­lət qu­rum­la­rın­da və ümu­miy­yət­lə ic­ti­mai-si­ya­si hə­yat­da təm­sil olun­maq im­kan­la­rı­nın əhə­miy­yət­li də­rə­cə­də ge­niş­lən­mə­si də məhz bu si­ya­sət nə­ti­cə­sin­də müm­kün ol­muş­dur.
   2006-cı ilin de­kab­rın­da Mil­li Məc­lis­də qə­bul olun­muş "Gen­der (ki­şi və qa­dın­la­rın) bə­ra­bər­li­yi­nin tə­mi­nat­la­rı haq­qın­da" Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Qa­nu­nu da bu ba­xım­dan xü­su­si əhə­miy­yət kəsb edir. Qa­nu­nun əsas məq­sə­di ki­şi və qa­dın­la­rın ic­ti­mai hə­ya­tın si­ya­si, iq­ti­sa­di, so­si­al, mə­də­ni və di­gər sa­hə­lə­rin­də bə­ra­bər im­kan­la­rın tə­min edil­mə­si və cin­si mən­su­biy­yə­tə gö­rə ay­rı-seç­ki­li­yin bü­tün for­ma­la­rı­nın ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı­dır. Qa­nun gen­der bə­ra­bər­li­yi­nin tə­min edil­mə­si ilə bağ­lı döv­lət si­ya­sə­ti­nin əsas is­ti­qa­mət­lə­ri­ni və və­zi­fə­lə­ri­ni mü­əy­yən et­miş­dir.
   Bu­nun­la ya­na­şı, öl­kə­də gen­der si­ya­sə­ti­nin tə­ləb­lə­ri­nə uy­ğun ola­raq qa­dın­lar­la ki­şi­lə­rin hü­quq bə­ra­bər­li­yi tə­min olun­muş, müx­tə­lif na­zir­lik­lər və ic­ra ha­ki­miy­yə­ti or­qan­la­rın­da qa­dın­la­rın hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si ilə məş­ğul olan ca­vab­deh şəxs­lər tə­yin edil­miş, bü­tün döv­lət struk­tur­la­rın­da qa­dın­la­rın döv­lət ida­rə­çi­li­yin­də ro­lu­nun ar­tı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də cid­di ad­dım­lar atıl­mış­dır. Azər­bay­can qa­dı­nı bu gün Mil­li Məc­li­sin sədr müa­vi­ni, İn­san hü­quq­la­rı üz­rə mü­vək­kil, Ai­lə, Qa­dın və Uşaq Prob­lem­lə­ri üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri, Kons­ti­tu­si­ya Məh­kə­mə­si­nin sədr müa­vi­ni, Təh­sil na­zi­ri­nin müa­vi­ni ki­mi yük­sək post­lar­da təm­sil olu­nur. Tək­cə öl­kə par­la­men­tin­də 13 qa­dın de­pu­tat fəa­liy­yət gös­tə­rir. Ha­zır­da res­pub­li­ka üz­rə 30-dək ra­yon­da ic­ra ha­ki­miy­yə­ti baş­çı­la­rı­nın müa­vin­lə­ri qa­dın­lar­dır. Min­lər­lə Azər­bay­can qa­dı­nı müx­tə­lif döv­lət və qey­ri-hö­ku­mət təş­ki­lat­la­rın­da rəh­bər və­zi­fə­lər­də ça­lı­şır.
   Key­fiy­yət­cə ye­ni mər­hə­lə­də uğur­la da­vam et­di­ri­lən məh­kə­mə-hü­quq is­la­hat­la­rı nə­ti­cə­sin­də Əd­liy­yə Na­zir­li­yi­nin də fəa­liy­yə­tin­də əsas­lı də­yi­şik­lik­lər apa­rıl­mış, na­zir­lik döv­lə­tin hü­quq si­ya­sə­ti­ni hə­ya­ta ke­çi­rən əsas or­qan­lar­dan bi­ri­nə çev­ril­miş­dir. 18 ap­rel 2006-cı il ta­rix­li Fər­man­la "Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Əd­liy­yə Na­zir­li­yi haq­qın­da Əsas­na­mə" təs­diq edil­miş, 2006-cı ilin ma­yın­da Mil­li Məc­lis­də "Əd­liy­yə or­qan­la­rın­da qul­luq keç­mə haq­qın­da" Qa­nun qə­bul edil­miş­dir. "Əd­liy­yə or­qan­la­rı­nın in­ki­şa­fı haq­qın­da" 17 av­qust 2006-cı il ta­rix­li fər­man da na­zir­li­yin ye­ni struk­tu­ru­nun təs­diq edil­mə­si Azər­bay­can əd­liy­yə­si­nin tək­mil­ləş­mə­sin­də ye­ni im­kan­lar aç­mış­dır.
   Əd­liy­yə is­la­hat­la­rı­nın tər­kib his­sə­si ki­mi pe­ni­ten­si­ar xid­mə­tin fəa­liy­yə­ti­nin müa­sir tə­ləb­lər sə­viy­yə­sin­də qu­rul­ma­sı, elə­cə də əf­vet­mə ins­ti­tu­tu­nun çe­vik və iş­lək me­xa­nizm­lər əsa­sın­da fəa­liy­yə­ti də xü­su­si qeyd olun­ma­lı­dır. Ötən 5 il­də 12 əfv fər­ma­nı­nın və am­nis­ti­ya akt­la­rı­nın ve­ril­mə­si nə­ti­cə­sin­də min­lər­lə məh­kum cə­za­sı­nın çə­kil­mə­miş his­sə­sin­dən tam və ya­xud qis­mən azad edil­miş­dir. Bu, Azər­bay­can­da in­san hü­quq­la­rı­nın eti­bar­lı tə­mi­na­tı­na və de­mok­ra­tik­ləş­mə­yə xid­mət edən stra­te­ji si­ya­si kur­sun la­yi­qin­cə da­vam et­di­ril­di­yi­ni gös­tə­rir. Ümu­mi­lik­də, ötən beş il­də öl­kə­də kadr si­ya­sə­ti və döv­lət ida­rə­çi­li­yi mə­sə­lə­lə­rin­də Azər­bay­ca­nın bü­tün və­tən­daş­la­rı­nın iş­ti­ra­kı­nın tə­min edil­mə­si, mü­xa­li­fə­tin sağ­lam, kons­truk­tiv dia­lo­qa də­vət olun­ma­sı, əl­də edi­lən iq­ti­sa­di nai­liy­yət­lər­dən ha­mı­nın öz ba­ca­rıq, zəh­mət və əq­li im­kan­la­rı­na gö­rə bəh­rə­lən­mə­si də mil­li bir­li­yin möh­kəm­lən­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də atıl­mış mü­hüm ad­dım­lar­dan­dır. Öl­kə­də uğur­la hə­ya­ta ke­çi­ri­lən so­si­al-iq­ti­sa­di si­ya­sət de­mə­yə əsas ve­rir ki, ya­xın vaxt­lar­da hü­qu­qi-si­ya­si is­la­hat­lar inam­la da­vam et­di­ri­lə­cək, öl­kə­miz de­mok­ra­tik­ləş­mə və in­san hü­quq­la­rı­nın tə­mi­na­tı sa­hə­sin­də da­ha yük­sək nai­liy­yət­lər əl­də edə­cək­dir.