GLP-1 iynələri nə vəd edir?
Diyabet və piylənmə müalicəsində inqilab kimi təqdim edilən GLP-1 dərmanları (Ozempic, Wegovy və s.) qan şəkərini salmaqla yanaşı iştahı azaldaraq arıqlamağa kömək edir. Bel çevrəsinin kiçilməsi, təzyiqin düşməsi, qaraciyərin yağlanmasında geriləmə kimi faydalarla bu preparatlar “şəkər dərmanı” olmağın da çox irəlisinə keçir.
Sherg.az xəbər verir ki, İstanbul Universitetindən Prof. Dr. Mustafa Sait Gönen bu dərmanların təsir mexanizmini belə izah edir: beynin iştah mərkəzində toqluq hissini gücləndirir, mədənin boşalmasını ləngidir, yalnız qan şəkəri yüksələndə insulini artırıb qlükagonu azaldır. Bu yolla həm kalori qəbulu, həm də qandakı şəkər dalğalanmaları azalır.
Son vaxtlar bəzi insanlar həkim məsləhəti olmadan təsdiqlənmiş dozanın altında (“mikrodoz”) arıqlamağa çalışır. Mütəxəssislər bildirir ki, mikrodozların təsirliliyinə dair elmi sübut yoxdur və “az dozla yan təsirsiz kilo” iddiası hələ təsdiqlənməyib.
GLP-1 dərmanlarının diabetli, artıq çəkili və yüksək riskli şəxslərdə ürək-damar hadisələrini azaltma potensialı var, lakin sağlam insanlarda ömrü uzatdığına dair məlumat yoxdur. Ən çox rastlanan yan təsirlər mədə-bağırsaq narahatlıqlarıdır; nadir hallarda safra və pankreas problemləri bildirilir.
Prof. Gönenin mesajı: “Doğru xəstə, doğru doza, yaxın həkim nəzarəti” prinsipi ilə bu dərmanlardan fayda almaq mümkündür. Qısa müddətli və təsdiqlənməmiş dozalar risklidir.
