Unikal coğrafi, tarixi və sosial-siyasi amillərinə görə Azərbaycan ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki sülh təşəbbüslərində əsas rol oynayacaq. Trampın Sülh Şurasında Bakı Türkiyə, İsrail və Səudiyyə Ərəbistanı arasında vasitəçi kimi çıxış etdi və həmçinin İranla dialoq qurmağa kömək göstərdi.
Axar.az xəbər verir ki, bunu “Nyu Laynes” (New Lines) İnstitutunun Avrasiya təhlükəsizliyi və rifah üzrə baş direktoru Kamran Buxari Amerikanın “National İnterest” jurnalında dərc olunmuş məqaləsində yazıb.
“Vaşinqton manevr azadlığını məhdudlaşdıran miras qalmış münaqişələri həll etməlidir. Yaxın Şərq ən çətin bölgə olaraq qalır və Tramp administrasiyası Qəzzaya yönəlmiş yeni Sülh Şurası formatına yatırım edir. Təşəbbüs regional münaqişəyə son qoymaq və uzunmüddətli təhlükəsizlik, sabitləşdirmə, yenidənqurma vəzifələrini öz üzərinə götürəcək koalisiya yaratmaq məqsədi daşıyır. Lakin İran daxilində və ətrafında baş verən proseslər bu planı çətinləşdirə və region xaricindəki dövlətlərin, ilk növbədə Azərbaycanın dəstəyini tələb edə bilər”, - o bildirib.
Buxarinin sözlərinə görə, İran ətrafında gərginliyi idarə edərkən Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanının mövqelərini İsraillə razılaşdırmaq Tramp administrasiyasından yüksək səviyyəli diplomatiya tələb edən bir vəzifədir:
“Azərbaycan özünəməxsus əlaqələri sayəsində burada son dərəcə faydalı ola bilər. Bakı Türkiyə, BƏƏ və İsrail ilə sıx əlaqə saxlayır, eyni zamanda Səudiyyə Ərəbistanı ilə də əməkdaşlıq edir. Vaşinqton regional oyunçuları əlaqələndirmək üçün Bakıdan mühüm vasitəçi kimi istifadə edə bilir. Azərbaycan artıq Yaxın Şərqdə strateji vasitəçi kimi çıxış etmək niyyətini və qabiliyyətini nümayiş etdirib. O, Türkiyə ilə İsrail arasında təhlükəli insidentlərin qarşısını almaq üçün danışıqlar apararaq regional ixtilafları “tikməyə” hazır olduğunu nümayiş etdirdi. Bakı həmçinin İsraillə Suriyadakı yeni rejim arasında ünsiyyət kanalı rolunu oynayıb, Əhməd əş-Şaranın Bakıya səfəri buna bariz nümunə olub. Azərbaycanın Sülh Şurasında iştirakı onun artan diplomatik çəkisini daha da vurğulayır. Coğrafi, tarixi və sosial-siyasi amillərin unikal birləşməsi Azərbaycana müstəsna təsir gücü verir. Azərbaycan İranın şimal-qərb sərhədi boyunca yerləşir və mədəni əlaqələri güclü olaraq qalan böyük etnik Azərbaycan icmalarının yaşadığı əyalətlərlə həmsərhəddir. Azərbaycanın dünyəvi modeli, İranlı azərbaycanlıların yüksək vəzifəli dövlət və hərbi vəzifələrdə olması ilə birlikdə, ABŞ-a Tehranın daxili proseslərinə potensial pəncərə açır. Bu əlaqələrdən istifadə edərək, Bakı regional vəziyyəti sabitləşdirmək səylərini dəstəkləyə, davam edən diplomatiya və məcburi təzyiq fonunda Tehranın davranışına təsir göstərməyə kömək edə bilər. Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin 10-11 fevral tarixlərində Bakıya səfəri, Azərbaycanın regional sabitlikdə rolunu möhkəmləndirməklə Amerikanın geosiyasi strategiyasını inkişaf etdirdi. Tərəflər Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasını imzaladı. Bu səfər Bakının strateji dəyərini vurğulayır”.
