- Ermənistan-Azərbaycan dialoqu artıq təhlükəsizlik formatına keçir
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bildirib ki, Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan ilə Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev arasında Dilicanda keçirilən görüş müharibə təhlükələrinin idarə olunması məqsədi daşıyıb.
Paşinyan parlamentdə çıxışı zamanı görüşün qısa müddətdə təşkil olunduğunu və hər iki tərəfin müəyyən risklər hiss etdiyi üçün operativ addım atdığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, ikitərəfli təmaslar münasibətlərin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Paşinyan həmçinin qeyd edib ki, dəvət alacağı təqdirdə 2029-cu ildə Bakıda keçiriləcək Avropa Siyasi Birliyinin sammitində iştirak etməyə hazırdır.
Ermənistan lideri müxalifət deputatlarının iş otaqlarında Qarabağ bayraqlarının asılmasını da risk faktorlarından biri kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, bu cür addımlar Ermənistanda revanşist qüvvələrin mövcudluğu ilə bağlı suallar yarada və regionda gərginliyi artıra bilər.
Xatırladaq ki, Dilicandakı görüşdən sonra tərəflər uzunmüddətli sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsi məqsədilə ikitərəfli dialoqu davam etdirmək barədə razılığa gəliblər. Növbəti görüşün Azərbaycanda keçirilməsi planlaşdırılır.
Dilicanda keçirilən və Ermənistan-Azərbaycan arasında yüksək səviyyəli təmasların davamı kimi qiymətləndirilən görüş Cənubi Qafqazda post-münaqişə dövrünün idarə olunması baxımından diqqət çəkən diplomatik siqnaldır. Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın bu görüşü “müharibə təhlükələrinin idarə olunması” kontekstində təqdim etməsi, İrəvanın artıq təhlükəsizlik risklərini klassik hərbi-siyasi qarşıdurma çərçivəsindən çıxarıb daha çox idarəolunan dialoq müstəvisinə keçirmək istədiyini göstərir.
Xüsusilə Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan və Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev arasında aparılan təmasların operativ şəkildə təşkil olunması tərəflərin kommunikasiya kanallarını institusionallaşdırmağa çalışdığını göstərir. Bu, sülh sazişinin hələ imzalanmamasına baxmayaraq, praktiki təhlükəsizlik mexanizmlərinin formalaşmaqda olduğunu göstərən mühüm göstəricidir.
Paşinyanın 2029-cu ildə Bakıda keçiriləcək Avropa Siyasi Birliyi sammiti ilə bağlı açıqlaması isə daha uzunmüddətli siyasi perspektivə işarə edir. Ermənistan rəhbərinin belə bir tədbirdə iştirak etməyə hazır olduğunu bildirməsi, İrəvanın regional inteqrasiya proseslərindən kənarda qalmaq istəmədiyini və diplomatik normallaşmaya açıq mesaj verdiyini ortaya qoyur. Bu həm də Ermənistanın Qərb institutları ilə əlaqələrini gücləndirmə strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Digər tərəfdən, Paşinyanın müxalifətin Qarabağla bağlı simvolik addımlarını “risk faktoru” kimi qiymətləndirməsi daxili siyasi mübarizənin xarici siyasətə təsirini açıq şəkildə göstərir. Bu yanaşma onu göstərir ki, sülh prosesi yalnız ikitərəfli diplomatiya ilə deyil, eyni zamanda Ermənistan daxilində revanşist və radikal qrupların təsirinin zəiflədilməsi ilə də birbaşa bağlıdır. Bu faktor sülh prosesinin ən həssas daxili sütunlarından biri olaraq qalır.
Ümumilikdə, Dilican görüşü və onun ardınca verilən açıqlamalar göstərir ki, tərəflər artıq açıq qarşıdurma mərhələsindən çıxaraq “risklərin idarə olunması” və “addım-addım normallaşma” modelinə keçid etməyə çalışırlar. Növbəti görüşün Azərbaycanda keçirilməsi planı isə prosesin davamlı və mərhələli diplomatik xəttə çevrilə biləcəyinə işarə edir. Bununla belə, prosesin davamlılığı həm regiondakı geosiyasi balansdan, həm də daxili siyasi risklərin nə dərəcədə nəzarətdə saxlanılmasından asılı olacaq.
