Özünüzlə danışmaq psixi pozğunluğun bir növ əlaməti hesab edilir. Lakin, əslində, bu, psixologiya və neyrobiologiyada tamamilə normal davranışdır.
“Medicina” xəbər verir ki, psixoloq Anastasiya Peşkovanın sözlərinə görə, öz-özünə danışıq tərzi özünə nəzarətin təzahürlərindən biridir: bu, insana təşkilatlanmaqda və özünü idarə etməkdə kömək edir.
“Özünüzlə danışmaq düşüncələrinizi strukturlaşdırmağa, diqqətinizi vacib vəzifələrə yönəltməyə və qərarlar qəbul etməyə kömək edir.
Fikirlərimizi ucadan danışdığımız zaman bu, məlumatı daha yaxşı başa düşməyə, əsas məqamları vurğulamağa imkan verir. Məsələn, bir çox insan itirilmiş əşyaları axtararkən və ya gününü planlaşdırarkən öz-özünə danışır”.
Psixoloq xatırladıb ki, belə söhbətlər erkən uşaqlıq dövründə yaranır: uşaqlar çox vaxt oynayarkən və ya nəsə edərkən öz-özünə danışırlar. Bu, dili mənimsəməyə, hərəkətləri planlaşdırmağa və təxəyyülün inkişafına kömək edən təbii bir inkişaf mərhələsidir.
Zaman keçdikcə xarici dialoq daxili dialoqa çevrilir, lakin yetkin olsa belə, bir insan həyatının bəzi məqamlarında fikirlərini yüksək səslə söyləməlidir.
“Özünlə danışmaq emosiyaların öhdəsindən gəlməyin bir yoludur. Hissləriniz haqqında danışmaq stress səviyyələrini azaltmağa, sakitləşməyə və vəziyyətə kənardan baxmağa kömək edir. Məsələn, “Hər şey yaxşı olacaq” və ya “Bunun öhdəsindən gələ bilərsiniz” kimi ifadələr sadəcə sözlər deyil, emosional özünütənzimləmə vasitəsidir”.
Tədqiqatlar göstərir ki, məlumatı, dərsi yüksək səslə danışmaq onu daha yaxşı yadda saxlamağa kömək edir. Bu, bir anda bir neçə qavrayış kanalının iştirak etməsi ilə bağlıdır: eşitmə, nitq və kinestetik (sonuncu danışarkən dodaqların və ağızın hərəkətini əhatə edir). Bir çox insanlar istər-istəməz bir şeyi daha yaxşı xatırlamaq üçün yüksək səslə deyirlər.
Öz-özünə danışmağın normal olduğunu göstərən əlamətlər bunlardır:
Onlar epizodik xarakter daşıyır və xüsusi tapşırıqlarla əlaqələndirilir (məsələn, əşyaların axtarışı və ya planlaşdırma);
Duyğuların və ya diqqətin öhdəsindən gəlməyə kömək edir;
Digər qeyri-adi simptomlarla (halüsinasiyalar və ya hezeyanlar) müşayiət olunmur.
Özünüzlə danışarkən patoloji siqnal verə bilər. Bəzi hallarda özünüzlə danışmaq psixi pozğunluğun əlaməti ola bilər. Bunu müəyyən etməyə imkan verən budur:
Halüsinasiyalar baş verir.
Əgər insan gördüyü və ya eşitdiyi xəyali həmsöhbətlə danışırsa, bu psixoz, şizofreniya və ya digər psixi pozğunluqların əlaməti ola bilər. Belə hallarda, öz-özünə danışmaq aldadıcı fikirlər, reallığın qavranılmasının pozulması ilə müşayiət olunur.
