Seçki Müşahidə və Təhlil Qrupu ATƏT/DTİHB-in Seçki Müşahidə Missiyasının nümayəndələri ilə görüş keçirdi
10 yanvar 2024-cü il tarixində, Seçki Müşahidə və Təhlil Qrupunun ofisində ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosunun (DTİHB) Seçki Müşahidə Missiyasının nümayəndələri Oljas Akanov və Noemi Arcidiacono ilə görüş keçirilib. Qrupda yer almış təşkilat sədrlərinin: Rafiq İsmayılov, Mirvari Qəhrəmanlı və Osman Gündüzün də iştirak etdiyi görüşdə, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin növbədənkənar seçkiləriylə bağlı geniş fikir mübadiləsi aparılıb. Seçki öncəsi ictimai-siyasi vəziyyət, seçki hazırlıqları, qarşıya çıxan problemlərin həlli yollarına diqqət çəkilmiş, eləcə də Seçki Müşahidə Təhlil Qrupu tərəfindən həyata keçirilən və nəzərdə tutulan işlər haqda məlumat verilmişdir.
Məlum olduğu kimi, 7 fevral 2024-cü il tarixinə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin növbədənkanar seçkilərinə namizədlərin qeydə alınması üçün zəruri olan seçki sənədlərinin Mərkəzi Seçki Komissiyasına təqdim edilmə müddəti yanvarın 8-i saat 18:00-da başa çatıb. Bu müddət ərzində 17 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsi təsdiqlənmiş, İlham Əliyev, Zahid Oruc, Razi Nurullayev, Fazil Mustafa, Elşad Musayev, Qüdrət Həsənquliyev və Fuad Əliyevin prezidentliyə namizədliyi qeydə alınmışdır.
Bununla əlaqədar koalisiya Seçki məcəlləsinin 181.1-ci maddəsinin prezidentliyə namizədliyinin qeydiyyata alınmasına dair təlibini (40 mindən az olmayan sayda seçici imzası toplamalıdırlar. 60-dan az olmayan seçki dairəsinin hər birinin ərazisindən azı 50 imza toplanmalıdır) real vəziyyətə əsaslanmaması və potensial namizədlərin resurslarını nəzərə almaması, rəqabət imkanlarının məhdudlaşdırılması kimi qiymətləndirir. Bunu nəzərə alaraq namizədlər üçün təyin edilmiş imza toplama tələbinin asanlaşdırması məsələsi məqsədəuyğun hesab edilə bilər. Eyni zamanda apardığımız müşahidələr zamanı, kiçik istisnalar olmaqla, ölkənin heç bir bölgəsində namizədlərin imza toplama prosesinin aktivliyi nəzərə çarpmamışdır.
Əsas ifadə və media azadlıqlarının Konstitusiya ilə təmin edilməsinə baxmayaraq, 2022-ci ildə qəbul olunmuş Media Haqqında Qanunun bu sahəni hüquqi çərçivə ilə müəyyən dərəcədə məhdudlaşdırmışdır. Eyni zamanda koalisiya tərəfindən hazırda bəzi namizədlərə aid sosial şəbəkələrdə saxta profillərin yaradılması faktları açıqlanmışdır. Bundan başqa, seçkilər ərəfəsində vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin həbsi narahatlıq doğuran məqam kimi diqqəti cəlb edir. Koalisiya üzvləri QHT-lərə dair mövcud qanunvericiliyin ictimai fəaliyyəti (o cümlədən seçkilər dönəmində) məhdudlaşdıran mühüm faktorlardan olduğunu vurğuladılar. Bütün bunlar bir neçə gündən sonra start veriləcək təşviqat kampaniyasına öz mənfi təsirini göstərə biləcək faktorlar kimi qiymətləndirilir.
Bütün bunlarla yanaşı, sözügedən seçkiylə bağlı, bir sıra işğaldan azad olunmuş ərazilər də daxil olmaqla, ölkənin hər yerində müvafiq işlərə start verilib. Dairə, məntəqə nümayəndələrinin tərkibi müəyyənləşir, seçici siyahılarının yoxlanılması və dəqiqləşdirilməsi icra edilir. Prezident seçkilərində iştirakla bağlı "ASAN xidmət” mərkəzlərində innovativ həll təmin edilib. Mərkəzi Seçki Komissiyası ilə birgə hazırlanmış innovativ yenilik, seçicilərə daha çevik məlumat almaq və müraciət etmək imkanı yaradıb. Belə ki, mərkəzlərdə fəaliyyət göstərən "ASAN növbə” terminallarına "Seçici statusunu yoxla” adlı funksional bölmə əlavə edilib. Vətəndaşlar şəxsiyyət vəsiqələrini qeyd olunan yerdə oxudaraq adlarını seçici siyahısında yoxlaya və hansı seçki məntəqəsində səs verməli olduqlarını öyrənə bilərlər. Həmçinin seçicilər qeydiyyat üzrə seçki dairə və məntəqəsi, səs veriləcək seçki məntəqəsinin ünvanı haqqında məlumatları əldə etmək imkanı da qazanacaqlar.
7 fevral tarxinə təyin edilmiş seçkilərin müşahidəsini həyata keçirmək məqsədilə Seçki Müşahidə və Təhlil Qrupu tərəfindən ölkə üzrə müşahidəçilərin qeydiyyatına başlanılıb. Müşahidəçilərin müvafiq sənədləri toplanmış, ərizələri Mərkəzi Seçki Komissiyasına təqdim edilmək üçün hazırlanmışdır. Koalisiyanın nəzərdə tutulan iş planı tərtib edilmiş, paytaxt və bölgələrdə müşahidəçilərlə təlimlərin qrafiki tərtib edilmişdir. Qrup tərəfindən mütamadi olaraq KİV-dən seçki yenilikləri izlənilir və təhlili aparılır.
Koalisiya seçki prosesinin bu və digər aspektlərinə dair daha ətraflı məlumatları əks etdirən aralıq hesabatını bir həftə ərzində dərc edəcəkdir.
