27 Sentyabr Azərbaycan xalqının yaddaşına iri hərflərlə yazılıb. Çünki bu gün təkcə müharibənin başlanğıcını ifadə etmir, həm də uzun illər ərzində gözlənilən tarixi dönüşün ilk səhifəsini ifadə edir.
Əslində, bu tarix Azərbaycan cəmiyyətinin uzun illər ərzində formalaşmış milli iradəsinin sınağa çəkildiyi gün idi. Həmin gün başlayan proses son nəticədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ilə nəticələnən böyük tarixi mərhələyə çevrildi.
Bu günün əsas qəhrəmanları həyatını Vətən uğrunda fəda edən şəhidlərdir.
Onların xatirəsi qarşısında ehtiram müəyyən bir gündə keçirilən mərasimlərlə məhdudlaşmamalıdır. Çünki şəhidlik anlayışı Azərbaycan üçün sadəcə hərbi termin deyil, milli yaddaşın və dövlətçilik düşüncəsinin mühüm sütunlarından biridir. Şəhidlərin bizə buraxdığı ən böyük miras torpaqların azadlığının hansı qiymətə başa gəldiyini dərk etmək məsuliyyətidir.
- Müharibənin bitdiyi, məsuliyyətin başladığı gün
27 Sentyabrın başqa bir mühüm tərəfi də budur: müharibə bitdikdən sonra şəhidlərə olan borc bitmir. Əksinə, yeni mərhələ başlayır.
Azad edilmiş ərazilərin bərpası, Böyük Qayıdış, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən Azərbaycanın iqtisadi, sosial və mədəni həyatına inteqrasiyası məhz həmin qurbanların mənasının gələcəyə daşınmasıdır.
Bu baxımdan şəhidlərin xatirəsinə ən böyük ehtiram yalnız onları anmaq deyil, onların uğrunda can verdiyi dövlətin daha güclü, daha inkişaf etmiş və daha firavan olması üçün çalışmaqdır.
Çünki tarix yalnız keçmişi xatırlamaq üçün yazılmır. Tarix gələcəyin necə qurulacağını müəyyənləşdirən yaddaşdır.
- 27 Sentyabrın ikinci mənası
Bu tarix Azərbaycan cəmiyyətinə başqa bir həqiqəti də göstərdi: milli həmrəylik yalnız çətin günlərin emosional reaksiyası deyil, dövlətin gücünü müəyyənləşdirən strateji amildir.
Vətən müharibəsi dövründə cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrini birləşdirən əsas amil siyasi və sosial fərqlərdən daha üstün dayanan Vətən anlayışı oldu. Bu həmrəylik Azərbaycanın hərbi qələbəsinin mənəvi dayaqlarından birinə çevrildi.
Bu gün isə həmin həmrəyliyin qorunması artıq başqa məna daşıyır. Müharibə dövründə torpaqları qorumaq nə qədər vacib idisə, sülh və quruculuq dövründə qazanılan nəticələri qorumaq da bir o qədər əhəmiyyətlidir.
- Milli yaddaşın məsuliyyəti
27 Sentyabr gələcək nəsillərə yalnız “nə baş verdi?” sualının cavabını verməməlidir. Daha mühüm sual budur: “Bu qələbədən sonra biz nə etməliyik?”
Çünki hər nəsil tarixdən yalnız qürur duymaq hüququ deyil, həm də məsuliyyət miras alır.
Şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq onların adlarını yadda saxlamaqdan başlayır, lakin bununla bitmir. Əsl yaddaş azad edilmiş torpaqlarda qurulan məktəblərdə, yenidən məskunlaşan kəndlərdə, dirçələn şəhərlərdə, inkişaf edən iqtisadiyyatda və ən əsası, gələcək nəsillərin öz dövlətinə və tarixinə sahib çıxmasında yaşayır.
27 Sentyabr Anım Günü tarixi həm keçmişə ehtiram, həm bu günə məsuliyyət, həm də gələcəyə verilən vəddir.
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında ən böyük borcumuz isə onların uğrunda can verdiyi Vətəni gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə çatdırmaqdır.
