Alimlərdən inqilabi kəşf: Həyat ölümlə bitmir
Yusif Nəzərli
23:09 21.09.2024
Sağlamlıq
852
Alimlər ölü orqanizmin hüceyrələrinin hətta ölümdən sonra da fəaliyyət göstərə biləcəyi “üçüncü vəziyyət” aşkar ediblər. Seattledakı Vaşinqton Universitetinin tədqiqat qrupu ölü hüceyrələrin özlərini hərəkət etdirə, bərpa edə və çoxalda bilən yeni həyat formalarına çevrildiyini açıqlayıb.
Sherg.az xəbər verir ki, alimlər ölüm və həyatdan kənar "üçüncü vəziyyət" adlandırdıqları yeni bir vəziyyət kəşf ediblər.
Ənənəvi olaraq həyat və ölüm bir-birinə zidd anlayışlar kimi qəbul edilsə də, ölü orqanizmlərin hüceyrələrindən yeni çoxhüceyrəli həyat formalarının yaranması bu təsəvvürü dəyişə bilər.
Cəmiyyətdə ölüm orqanizmin fəaliyyətinin dönməz şəkildə dayandırılması kimi qəbul edilir. Bununla belə, orqan donorluğu kimi təcrübələr göstərir ki, müəyyən orqanlar və hüceyrələr ölümdən sonra da fəaliyyətlərini davam etdirə bilirlər.
Son araşdırmalar bəzi hüceyrələrin qida, oksigen, bioelektrik və biokimyəvi şəraitlə təmin olunduqda ölümdən sonra yeni funksiyalar qazanaraq çoxhüceyrəli orqanizmlərə çevrilmə qabiliyyətinə malik olduğunu ortaya qoyub.
Məsələn, ölü qurbağa embrionlarından alınan dəri hüceyrələri laboratoriyada "ksenobot" adlanan yeni orqanizmlərə çevrilib.
Bu orqanizmlər orijinal bioloji rollarından kənar davranışlar nümayiş etdirərək ətraf mühitdə hərəkət edə bilirlər.
Alimlər aşkar ediblər ki, insan ağciyər hüceyrələri də özbaşına hərəkət edə bilən "antrobot" adlanan miniatür çoxhüceyrəli orqanizmlərə çevrilə bilir.
Bu antrobotlar təkcə öz mühitlərində naviqasiya etmir, həm də zədələnmiş neyron hüceyrələrini bərpa etmək qabiliyyətinə malikdirlər.
Tədqiqat hüceyrə sistemlərinin plastikliyini və postmortem dövrdə orqanizmlərin yeni formalara çevrilmə qabiliyyətini ortaya qoyur.
Üçüncü vəziyyət həyatın ölümlə bitmədiyini, çevrilmə yolu ilə davam edə biləcəyi fikrini gücləndirir.
Bundan əlavə, bu vəziyyət tibb sahəsində yeni müalicə imkanlarını ortaya çıxarır. Məsələn, antropobotlar müalicələrin aparılması və ya zədələnmiş toxumaların bərpası kimi tətbiqlərdə istifadə oluna bilər.
Məhdud bir ömrün olması da nəzarətsiz hüceyrə artımının qarşısını ala bilər. Gələcəkdə müalicə etməkdə çətinlik çəkdiyimiz bir çox məsələlər üçün daha təsirli həllər hazırlamaq mümkün ola bilər.
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
Başına top dəyən futbolçu öldü
19:42 16.11.2026
Futbol
Putin APEC sammitindən dərhal sonra Tacikistana gedəcək
19:34 16.11.2026
Aktual
Tramp Çində Putin və Si Cinpinlə görüşəcəyini təsdiqləyib
19:26 16.11.2026
Aktual
COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət etdi
19:18 16.11.2026
Gündəm
Britaniya nəşri hazırda İranı kimlərin idarə etdiyini açıqladı
19:11 16.11.2026
Dünya
Tramp Çində Putinlə yanaşı Kim Çen Inla da görüşə bilər
18:47 16.11.2026
Dünya
Azərbaycan bu beynəlxalq şuranın üzvü seçildi
18:45 16.11.2026
Gündəm
Gəncədə 42 yaşlı kişi 4-cü mərtəbədən yıxılıb
18:39 16.11.2026
Hadisə
Dolların mövqeyi zəifləyir, manat güclənir - İZAH
18:28 16.11.2026
İqtisadiyyat
Bakı-London iqtisadi tərəfdaşlığı genişlənir - TƏHLİL
18:09 16.11.2026
Gündəm
Aİ Ukraynaya silah tədarükü üçün 1,76 milyard avro ayırdı
18:03 16.11.2026
Dünya
Bakıda bal yarmarkasının tarixi və yeri dəyişdirildi
17:58 16.11.2026
Sosial
Hörmüz boğazında daha bir neft tankeri minaya düşüb
17:49 16.11.2026
Dünya
Narkoloji müayinəyə dair yeni tələb müəyyənləşir
17:47 16.11.2026
Sosial
İran və Pakistan XİN rəhbərləri görüşdü
17:21 16.11.2026
Dünya