Tarixdə bu gün: Fətəli xan Xoyskini ehtirmla anırıq
Yusif Sultanoğlu
14:07 19.06.2024
Tarix
2509
Bu gün Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk baş naziri olan Fətəli Xan Xoyskinin anım günüdür.
Fətəli xan Xoyski 1875-ci ildə Nuxada anadan olub. Xoy xanı Cəfərqulu xanın nəslindən olan Xan Xoyski ilk olaraq Gəncə klasik gimnaziyasını, 1901-ci ildə isə Moskva Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Təhsilini tamamladıqdan sonra o bir müddət hüquqşünas kimi çalışıb. Xan Xoyski 1917-ci il oktyabrın 26-dan 31-dək Bakıda keçirilən Türk Ədəmi - mərkəziyyət partiyası Müsavatın birinci qurultayında çıxış və iştirak edib. O, 1917-ci ilin dekabrında yaranan Zaqafqaziya seyminin üzvü və müstəqil Zaqafqaziya Federativ Respublikası hökumətinin ədliyyə naziri olub. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Demokratik Respublikası elan olundu. O, hökumətdə həm nazirlər şurasının sədri, həm də daxili işlər naziri vəzifəsini tuturdu. Hökumət paytaxt Bakıya köçürülənə qədər. Xoyski Gəncədə ölkənin iqtisadi həyatı, dəmiryolunun, poçtun bərpası kimi bir sıra digər mühüm tədbirlər də həyata keçirib.
Bakı Dövlət Universitetinin qurulması da Fətəli xan Xoyskinin adı ilə bağlıdır. Üzeyir bəy Hacıbəyli Fətəli Xan Xoyski haqqında yazırdı: "Taxta parçalarından yaranmış gəmini fırtınalı bir gündə elə idarə etmək lazım idi ki, dağa-daşa çarpmadan onu fırtına yatanadək salamat saxlaya biləsən... Bax, Fətəli xan Xoylu bu işi görə bildi".
1920-ci ilin aprelində ölkə istila təhlükəsi ilə üz-üzə idi. Bu mövzuda keçirilən iclaslarda Xan Xoyski ruslara qarşı sona qədər mübarizənin tərəfdarı idi. Azərbaycan işğal edildikdən sonra Fətəli xan Xoyski mübarizəsini davam etdirkək üçün Gürcüstana keçir. Lakin iyunun 19-da Xan Xoyski Tiflisdə erməni terrorçuları tərəfindən sui-qəsdə məruz qalır. Nəticədə Fətəli xan kürəyindən aldığı iki güllə yarasına görə dünyasını dəyişir. Onun nəşi indiki Tbilisi botanika bağının ərazisində yerləşən köhnə müsəlman qəbirstanlığında Mirzə Fətəli Axundovun yanında dəfn edilib.
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
İsrail Qəzzanın mərkəzində əməliyyata başladı
22:54 18.11.2026
Gündəm
Putinlə Trampın görüşü qısa olacaq - Kreml
22:18 18.11.2026
Dünya
Bərdədə piyadanı avtomobil vuraraq öldürüb
21:16 18.11.2026
Hadisə
Ölsəniz belə, sülh olacaq - Ararat Mirzoyan
21:04 18.11.2026
Cənubi Qafqaz
Milli Məclisin sədri Türkmənistana işgüzar səfərə gedib
20:52 18.11.2026
Siyasət
Paşinyanın ən çətin sınağı başlayır - Elçin Alıoğlu
20:31 18.11.2026
Gündəm
Putinlə Tramp arasında APEC sammitində danışıq baş tutmayıb
20:10 18.11.2026
Siyasət
ÜST-dən SOS - 6 addım 1,6 milyon insanın həyatını xilas edə bilər
19:58 18.11.2026
Aktual
Xosep Qvardiola Səudiyyə Ərəbistanında işləməkdən imtina edib
19:50 18.11.2026
Futbol
Lemmidən çağırış: Yenidən AB üzvü olmalıyıq!
19:42 18.11.2026
Dünya
ABŞ Qeşm adasında SEPAH-ın raket buraxılış məntəqəsini vurdu
19:28 18.11.2026
Gündəm
Əkrəm İmamoğluna iki il həbs cəzası verildi
19:12 18.11.2026
Aktual
KİV: Putin Çinə nüvə çantası ilə gedib
18:24 18.11.2026
Dünya
Sumqayıtda payız-qış mövsümü ilə bağlı müşavirə keçirilib
18:22 18.11.2026
Sosial