Buna nə İran, nə də Rusiya əngəl ola biləcək “Naxçıvanla Azərbaycanın əsas ərazilərinin birbaşa birləşməsi bizim üçün prioritetdir”
İranın ardınca Rusiyanın Ermənistanın Qafan şəhərində baş konsulluq açacağı deyilir. Maraqlıdır ki,
həm İran, həm də Rusiya 44 günlük müharibə və Zəngəzur dəhlizi ideyasından sonra Qafanda
konsulluq eşqinə düşüblər.
Məlum olduğu kimi, Naxçıvandan Meğriyə qədər uzanan yollar demək
olar ki, tam təmir edilib. Şərqi Zəngəzurda, əsasən də Qafanla sərhəd olan Zəngilanda sürətli
quruculuq işləri aparılır. Regional maraqlarının təhlükədə olduğunu bəhanə edən İran tələm-tələsik
Qafanda konsulluq açdı. İndi də Rusiya Qafanda diplomatik korpusunu açmaq niyyətindədir.
Görünən odur ki, İrandan fərqli olaraq, Rusiya Zəngəzur dəhlizinin açılmasında maraqlıdır. Birincisi
ona görə ki, bu dəhliz Moskvanın Şərqə çıxışını təmin edən quru yoludur. Və bu yol hazırda Rusiya
iqtisadiyyatına fayda vermək baxımından Kremlin maraqlarına uyğundur. İkincisi, böyük ehtimalla,
Ermənistan tərəfdən dəhlizin təhlükəsizliyinə nəzarət rusların əlində olacaq. Bu da Moskva üçün
geostrateji baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Rusiya Zəngəzurda konsulluq açmaqla, dəhlizlə
yanaşı, həm də bölgəyə nəzarət etmək istəyir.
Türkiyənin Ankara Universitetinin professoru, politoloq Toğrul İsmayıl "Sherg.az"a açıqlamasında
bildirib ki, əslində bir dövlətin başqa bir ölkənin ərazisində diplomatik nümayəndəlik yaratması iki
məqsədə xidmətə edir. Birincisi, həmin ölkədə yaşayan insanlarının problemini həll etmək, onların
qayğısına qalmaq, ikincisi isə açıq şəkildə orada öz mənfəətini güdmək, öz maraqlarını təmin
etməkdir. Professorun sözlərinə görə, İranın Ermənistan ərazisində, Qafan şəhərində konsulluq
açmasının səbəbi bölgədə öz maraqlarını həyata keçirməkdir: "Təbii ki, indiki dönəmdə Rusiyanın
Cənubi Qafqazda nəzarəti tamamilə İranın öhdəsinə buraxması mümkün deyil. Azərbaycan və
Ermənistan arasındakı üçtərəfli sazişə görə, Zəngəzur dəhlizində təhlükəsizliyi Rusiya tərəfi təmin
etməlidir. Rusiya burada iki məqsəd güdür. Həm Qafan vasitəsilə Zəngəzur dəhlizinə tam nəzarət
etmək, həm də ümumən bölgəyə təsir gücünü artırmaq niyyətindədir. Bunu eyniylə İran da istəyir.
Hər iki ölkənin Qafanda konsulluq açmaqdakı qayəsi öz maraqlarını reallaşdırmaqdır. Məhz indiki
mərhələdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Şuşada konsulluğun açılması barədə sözləri
olduqca önəmlidir. İnanırıq ki, Şuşada Türkiyənin konsulluğu ən qısa zamanda reallaşacaq".
Professor vurğulayıb ki, Zəngəzur dəhlizi açılacaq və nə İran, nə də Rusiya buna əngəl ola biləcək:
"Bu dəhliz bölgədə dayanıqlı sülhün təmin olunması və regional əməkdaşlıq üçün gündəmə gətirilmiş
mühüm məsələdir və çox ciddi əhəmiyyətə malikdir. Bunu əngəlləməyə çalışan istənilən ölkə ilk
növbədə özünə ziyan verməkdədir. Ancaq əfsuslar ki, bəzi ölkələr üçün iqtisadi maraqlar, regional
əməkdaşlıq o qədər də önəm kəsb etmir. Məsələn, İran daha çox öz maraqları kontekstində siyasət
yürüdür. Problem isə ondadır ki, İranın öz maraqlarını önə çıxarması bölgədə sülhün təmin
olunmasına maneçilik törədir. İstənilən halda sülh olacaq və dəhliz fəaliyyətə başlayacaq. Naxçıvanla
Azərbaycanın əsas ərazilərinin birbaşa birləşməsi bizim üçün prioritetdir. Bunun da reallaşacağına
səmimiyyətlə inanıram".
