Ukrayna Donbasdakı separatizmə son qoymaq üçün BMT sülhməramlılarının Rusiya ilə sərhədə yerləşdirilməsini istəyir. Kiyevin əsas şərti Ukrayna ərazisində yerləşdiriləcək beynəlxalq sülhməramlıların tərkibində Rusiya hərbçilərinin olmamasıdır.
Çünki Rusiya Ukraynadakı münaqişədə əsas tərəfdir. Rusiya həm Krımı ilhaq edib, həm də Donbasdakı separatçılara hər cür dəstək verir. "Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin bəyanatına görə, eyni vəziyyət Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə də aiddir. Məlumdur ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinin sonrakı mərhələsində bölgədə sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsi nəzərdə tutulub. Həmin qüvvələr icmalar arasındakı mümkün toqquşmaların qarşısını almalıdırlar. Azərbaycan tərəfi Qarabağda yerləşdirilməsi planlaşdırılan sülhməramlıların tərkibində Rusiyanın olmasını istəmir. Birincisi, SSRİ illərində Dağlıq Qarabağda hərbi baza erməni separatçılarını silahlandırıb.
Separatçılar məhz həmin bazadan əldə etdikləri silah və hərbi texnikanın köməyi ilə Azərbaycan torpaqlarını işğal ediblər. İkincisi, Rusiya Ermənistanın hərbi müttəfiqidir. Üçüncüsü, Rusiya sülhməramlıları Dağlıq Qarabağda yerləşsələr, bu bölgədən bir daha çıxmayacaqlar. Dördüncüsü isə Azərbaycan ictimaiyyəti Rusiya sülhməramlılarının Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməsinin əleyhinədir. Bu səbəbdən həm Donbas, həm də Dağlıq Qarabağda sülhməramlıların hansı əsasda formalaşması məsələsində Azərbaycanla Ukrayna biri-birinə dəstək verməlidirlər. Çünki hər iki dövlət sülhməramlıların tərkibində neytral dövlətlərin təmsil olunmasını istəyir.
Məsələni "Şərq”ə dəyərləndirən Cənubi Qafqaz Təhlükəsizlik və Sülh İnstitutunun rəhbəri Məhəmməd Əsədullazadə deyib ki, Ukraynadakı münaqişə Şərqi Avropada Qərblə Rusiya arasında əsas qaynar nöqtədir. Ekspertin sözlərinə görə, hər iki tərəf proseslərin gərgin fazaya keçməməsi üçün həll variantları axtarır:
"Yeni münaqişə çox ciddi fəsadlara yol aça bilər. Hazırda Ukrayna öz silahlı qüvvələrini modernləşdirib. Rəsmi Kiyev istənilən təhdidə qarşı mübarizə sahəsində çevik qüvvəyə sahibdir. Buna görə Rusiya münaqişənin dondurulmasında maraqlıdır. Qərb çalışır ki, sülhməramlı qüvvələrini Ukrayna və Rusiya sərhəddində yerləşdirsin, Rusiya isə qoşunlarını separatçılarla Ukrayna ordusu arasında yerləşdirmək istəyir. Ukraynanın sülhməramlılar içində rus hərbiçilərini qəbul etməməsi normal qəbul olunmalıdır. Rusiya Ukraynanın ərazilərini işğal edib və Kiyevlə müharibə şəraitindədir. Belə bir dövlətin sülhyaratma əməliyyatlarında iştirakı ukraynalılar üçün təhqirdir. Bu səbəbdən Ukrayna hökuməti beynəlxalq sülhməramlı qüvvələrə üstünlük verir”.
Analitik bəyan edib ki, Ukrayna və Azərbaycan ortaq mövqe ortaya qoymalıdır:
"Sülhməramlı qüvvələr mövzusu GUAM çərçivəsində beynəlxalq təşkilatların gündəminə gətirilməlidir. Rusiya Ermənistanın strateji müttəfiqidir və postsovet məkanında separatizmi qızışdıran ölkədir. Bu baxımdan Qarabağda rus sülhməramlılarının yerləşdirilməsi qətiyyən yolverilməzdir. Yalnız beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində Qarabağda eyni kvota ilə rus sülhməramlıları yerləşdirilə bilər. Əlbəttə ki, rus hərbiçiləri kvotada Türkiyə və digər Avropa ölkələrinin sülhməramlı qüvvələrindən artıq olmamalıdır”.
İsmayıl
