Afrikanın cənub-şərqində yerləşən Zimbabvenin şimal-qərb hissəsindəki Zambezi vadisində Vadoma qəbiləsində yaşayan insanların ayaqlarında cəmi iki barmaq var. Özünəməxsus xüsusiyyətlərinə görə yerli camaat bu vəziyyəti olduqca normal qarşılayır. Bəs niyə dünyanın ən maraqlı insan icmalarından biri olan Vadoma qəbiləsinin üzvlərinin ayaqları dəvəquşuna bənzəyir?
“Sherg.az”a “Milliyet.com.tr”yə istinadən bildirir ki, bu qəbilənin üzvlərinin üç orta barmağı yoxdur, digər ikisi isə içəriyə dönükdür. Mədəni cəhətdən təcrid olunmuş, təbiətlə harmoniyada sadə və sərt həyat sürən insanlar çox utancaqdırlar. Kimsə onlarla danışanda onun üzünə deyil, yerə baxırlar. Bunun səbəblərindən biri də meşə qoruyucularıdır. Onları daim narahat edən meşə mühafizəçiləri səbəbindən insanlardan qaçırlar. Bundan əlavə, qəbilə müasir dünyada insanların geyindiyi paltarlardan heç birini geyinmir. Bu gün də icma dağlarda köçəri həyatını davam etdirir. Vaxtlarını balıq tutmaq, ov etmək, yabanı meyvə və kök toplamaqla keçirirlər. Son illərdə Vadoma brakonyerliyə qarşı mübarizəyə görə nəzarətçilər tərəfindən təhdid edilib. Bu səbəbdən çoxları ovçu-toplayıcı həyat tərzindən əl çəkib düzənliklərə köçməli olublar. Bu gün əksər əhali ilə az təmasda olmasına baxmayaraq, Vadoma ailələrinin bir çoxu yarıoturaq həyat sürür, yırtıcılardan qorunmaq üçün taxta platformalarda evlər tikirlər. Yağış yağanda sığınacaqlarını həsirlə örtürlər. Bu qəbilə Zimbabvedəki yeganə qeyri-kənd təsərrüfatı cəmiyyəti kimi tanınır, lakin onları dünyada məşhur edən onların qeyri-adi genetik mutasiyasıdır. Vadoma qəbiləsində görülən bu maraqlı vəziyyət tibb dünyasında “ektrodaktiliya” adı ilə tanınır. Ektrodaktiliya əllərdə və ya ayaqlarda bəzi barmaqların olmaması və ya birləşməsi vəziyyəti kimi izah olunur. Vadoma əhalisinin əksəriyyətində bu genetik mutasiya iki və ya üç barmağın bir-birinə qarışmasına səbəb olur və bu, dəvəquşu ayağına bənzər bir forma yaradır. Bu səbəbdən də camaat arasında “dəvəquşu ayağı” kimi də tanınır. Xəstəliyin daha bariz səbəbi 7-ci xromosomun mutasiyasıdır. Bu mutasiya yüksək dərəcədə genetik olaraq miras alınır, yəni valideynlərdən birində bu mutasiya varsa, onların uşaqlarında görünmə ehtimalı 50 faizdir.
Qəbilənin inancına görə, Vadoma mifologiyasında onların əcdadları Baobab (Meymun çörəyi) ağacından gəliblər. İcmanın yaşlı üzvləri də əcdadlarının ulduzlardan gələn quşlar olduğunu düşünürlər. Görünür, onlar DNT-lərini dünya qadınları ilə birləşdirdilər və beləliklə, uşaqlar Vadoma xalqına çevrildilər. Onların danışdıqları hekayə, yadplanetlilərin minlərlə il əvvəl Sirius ulduz sistemindən aralarında yaşamağa gəldiyinə inanan Malidəki Doqon xalqının söylədiklərinə bənzəyir. Qəbilənin dəvəquşu ayağı xəstəliyi haqqında tayfalar arasında müxtəlif xalq nağılları da söylənilir. Mifoloji hekayəyə görə, qəbilə doğulduğu andan böyüklər kimi dik yeriməyə başladı və onlar dərhal ovçu-yığıcı həyat tərzinə çevrilə bildilər. Xalq arasında yayılmış başqa bir söz-söhbətə görə, Vadomas da meşədə yox olmaq qabiliyyətinə və müxtəlif sehrli qabiliyyətlərə malikdir. Vadoma xalqına qəbilə qanunlarına görə qrupdan kənarda evlənmək qadağandır. Xarici aləmlə az təmasda olduqları üçün genefondu xarici təsirlərə qapalı qalır. Bu vəziyyət xəstəliyin davam etməsinə səbəb olur. Qəbilə xalqı ayaq barmaqlarının formasına görə ayaqqabı geyinə bilməsə də, anadangəlmə olan və nəsildən-nəslə keçən bu bənzərsiz xüsusiyyətləri üstünlüyə çevirir. Bu maraqlı hadisə kənardan mənfi hal kimi görünsə də, Vadoma əhalisi üçün ayaqları gündəlik həyatda kifayət qədər funksionaldır. Onların unikal ayaq quruluşu onlara meşədə ağaclara dırmanmaq və qeyri-sabit ərazidə gəzmək kimi çətin şəraitlərdə üstünlük verir. Bir sözlə, ayaqları onlar üçün adi bir xüsusiyyətdir və gündəlik həyatlarına çox təsir etmir.
