İraqdakı qarşıdurmalar: Yenə də hədəfdə İrandır
Ayyət Əhməd
15:15 04.10.2019
Dünya
717
İraqda etiraz nümayişləri və qarşıdurmalar şiddətlənir. Nümayişlərdə ölənlərin sayı 44 nəfərə çatıb. Şahidlərin sözlərinə görə, təhlükəsizlik qüvvələri komendant rejiminə riayət etməyən nümayişçiləri dağıtmaq üçün atəş açırlar. Bu arada, Qətər dövləti öz vətəndaşlarına İraqa getməmələri üçün xəbərdarlıq edib.
Qeyd edək ki, oktyabrın 1-dən başlayaraq İraqın paytaxtı Bağdad və digər şəhərlərdə “işsizlik, korrupsiya və dövlət qulluğunun olmaması” ilə bağlı etirazlar başlayıb.
Bu İslam ölkəsində baş verənləri dəyərləndirən, politoloq Şahin Cəfərli bildirib ki, İŞİD terror qruplaşmsına qarşı mübarizədə ad çıxarmış hərbi komandan Əbdülvahab əl-Səidinin vəzifədən uzaqlaşdırılması oktyabrın 1-də etiraz aksiyalarının başlaması üçün qığılcım rolunu oynadı:
"Bağdadda və Cənub şəhərlərində küçələrə çıxan insanlar, ölkədəki korrupsiya və rüşvətxorluğa, işsizliyə, su və elektrik enerjisi ilə təminat sahəsindəki problemlərə etiraz səsini ucaldıb. Düz bir il əvvəl də Bəsrədə eyni tələblərlə əhali küçələrə çıxmış və İran Konsulluğunun binasına, şiə partiyalarının yerli ofislərinə od vurmuşdu. Baxmayaraq ki, Bəsrədə şiələr çoxluqdadır. Bu dəfə də hədəfdə İrandır. Çünki son illər Tehran rejiminin İraq üzərində təsiri ciddi şəkildə gücləndiyi üçün insanlar ölkənin düşdüyü vəziyyətə görə Adil Əbdülmehdi hökuməti ilə yanaşı, İranı da günahkar bilirlər. Korrupsioner vəzifəlilərin bir çoxunun adı İranla assosiasiya olunur. Dünən hökumətin 1000 nəfər dövlət məmurunu işdən uzaqlaşdırması çox gecikmiş qərardır".
Analitik qeyd edib ki, etirazları hansısa siyasi partiya, məzhəb qrupu təşkil etməyib:
"İnsanlar, əsasən gənclər sosial media vasitəsilə özləri təşkilatlanıblar. Bu səbəblə hökumət “Facebook”, “Twitter”, “WhatsApp” və “Instagram”ı bloklayıb, amma bunun ciddi effekti yoxdur. Nə qədər doğrudur bilmirəm, amma “Twitter”də iraqlılar aksiyalara qarşı güc tətbiq edən, atəş açan qüvvələrin İrana bağlı qruplar olduğunu yazırlar. İranın son aylar xeyli aqressivləşməsi və rahat hərəkət etməsinin əsas səbəbi budur ki, onlar Trampı bir neçə hadisədə test etdilər və hazırkı ABŞ prezidentinin “guruldayan, amma yağmayan” biri olduğunu yəqinləşdirdilər. Məsələn, Səudiyyə Ərəbistanı neft obyektlərinin dronlar və raketlərlə vurulması təkcə bu ölkəyə deyil, bütün dünyaya meydan oxumaq idi. Çünki birbaşa dünyanın enerji təchizatını əngəlləməyə yönəlmişdi. Bu hadisənin arxasındakı İrana qarşı cavab zərbəsi tamamilə legitim akt olacaqdı. Lakin Trampdan səs çıxmadı, çünki qarşıda seçki var. ABŞ-dakı seçkilərə qədər Tramp xarici siyasətdə hər hansı radikal addım atmaq istəmir. Əvvəla, İranı vurmaq bu ölkə ilə böyük müharibəyə səbəb ola bilər, bu isə milyardlarla dollar pul, maliyyə bazarlarında təlatüm deməkdir. İkincisi, müharibə neftin qiymətini ciddi şəkildə yüksəldəcək, bu isə ABŞ daxili bazarında benzinin bahalaşması, bunun nəticəsində əhalinin hökumətdən narazılığının artması ilə nəticələnəcək. İran bunları çox yaxşı bilir və Trampın zəif damarını tutub".
Ş.Cəfərlinin sözlərinə görə, hadisələrdə ABŞ, İsrail və Səudiyyənin "barmağı"nın olub-olmaması bəlli deyil:
"Lakin bu ölkələrin İraqda İranın təsirinin zəifləməsində maraqlı olduqları sirr deyil. İraq İranın bölgədəki ekspansiyası üçün kilid rola sahib olan strateji məntəqədir. İran Suriyaya və oradan Livana İraq üzərindən çıxır. Səudiyyə Ərəbistanını çevrələmə strategiyası baxımından da İraqın önəmi böyükdür: krallıq həm Şimaldan (İraq), həm Cənubdan (Yəmən) İranın qısqacındadır. Bundan əlavə, İran Şərqdə Hörmüz boğazını, Qərbdə husilər vasitəsilə Bab əl-Məndəb boğazını təhdid altında saxlayır və hər iki boğazı bağlayıb, regional düşmənini boğmaq imkanı var. Ona görə də istər İsrailin, istərsə də Səudiyyə Ərəbistanının təhlükəsizliyi baxımından İranın İraqdan çıxarılması zəruridir, amma bu 2 ölkənin böyük müttəfiqi daxili və xarici siyasətində xaos yaşayır".
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
Latviya prezidenti təcili geri qayıtdı: ölkədə nə baş verir?
21:14 14.08.2026
Dünya
İsrail Suriya ilə müharibənin qaçılmaz olduğunu elan etdi
20:48 14.08.2026
Aktual
Niderlandda yüzlərlə fermer ekoloji siyasətə etiraz edir
20:37 14.08.2026
Dünya
Azərbaycan Premyer Liqasında yeni mövsümün ilk qolu vurulub
20:23 14.08.2026
Futbol
Zelenski: Rusiyanın planlarını bilirik, əks-tədbirlər hazırlayırıq
19:40 14.08.2026
Dünya
Seysmoloq Ənvər Əliyev: “Zəlzələ öldürmür, kağız binalar öldürür!”
19:35 14.08.2026
Aktual
Ukrayna hücumları: Türkiyə neft alışını kəskin şəkildə azaltdı
18:41 14.08.2026
Dünya
ABŞ-İran arasında sülh yaxın deyil - Darya Qrevtsova
18:41 14.08.2026
Gündəm
Simonyanın geri dönüşü Paşinyanı gücləndirəcək - Qafar Çaxmaqlı
18:14 14.08.2026
Gündəm
İraq ordusu Ərbilə atılan dronları məhv etdi
17:39 14.08.2026
Dünya
Mendel: Zelenskinin siyasəti Ukraynanı xarabalığa çevirir
17:24 14.08.2026
Dünya
Şoyqu: Köhnə dərsliklər Rusiyanı tənqid etmək üçün “vəsait” idi
17:21 14.08.2026
Dünya