Birləşmiş Ştatlar iyulda Litvanın paytaxtında alyansın zirvə toplantısına qədər Finlandiya və İsveçin NATO-ya üzv olmasına çalışır.
Bu barədə çərşənbə günü Vaşinqtonda NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqlə danışıqların yekunu üzrə mətbuat konfransında ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken bildirib.
“Əlbəttə, biz İsveç və Finlandiyanın NATO-ya daxil olmasına diqqət yetiririk. Onlar Alyansın prinsiplərinə sadiq olan güclü demokratik ölkələrdir. Biz iyulda Vilnüs sammitinə doğru irəlilədikcə prosesi yekunlaşdırmağa çalışacağıq”, - Amerika diplomatiyasının rəhbəri bildirib.
Xatırladaq ki, Finlandiya və İsveç 2022-ci il mayın 18-də NATO-ya üzv olmaq üçün müraciət ediblər.
Məsələni "Sherg.az"a dəyərləndirən siyasi şərhçi Asif Nərimanlı söyləyib ki, Türkiyə Finlandiyanın NATO-ya daxil olmasını qəbul edir, amma İsveçin yox:
"İsveç və Finlandiya arasında anlaşma var ki, hər iki ölkə NATO-ya birgə daxil olmalıdır. İndiki vəziyyətdə hər iki ölkə ABŞ və digər ölkələrin məsələyə münasibətlərini görmək istəyir.
Blinken isə bir növ onların istəklərinə uyğun cavab verərək " Proses gedir, narahat olmağa ehtiyac yoxdur. Biz əlimizdən gələni edəcəyik" deyir. Əsas maraq doğuran isə Türkiyədəki zəlzələdən sonra hadisələrin necə inkişaf edəcəyidir.
Zənnimcə, rəsmi Ankaranın başının zəlzələyə qarışmasının siyasi məsələlərə təsiri az olacaq. Həmçinin Türkiyənin də İsveç və Finlandiyanın NATO-ya üzv olması ilə bağlı tələbləri var. Tələblər isə terrorçular məsələsində qərar verilməsidir. Amma İsveç tərəfi bunu tam icra etməkdən boyun qaçırır.
Bu səbəblə də Türkiyənin mövqeyinin dəyişməyəcəyini düşünürəm. Ancaq ABŞ və digər Qərb ölkələri İsveç və Finlandiyanın NATO-ya üzv olmasına maksimum dərəcədə səy göstərəcəklər. İsveçin Türkiyənin tələblərini qəbul etməsi YPG və PYD kimi qruplaşmaları terror təşkilatı kimi qəbul etməsi deməkdir. Belə təqdirdə ABŞ-ın da defakto ilə PYD və YPG-ni terror təşkilatı kimi qəbul etmək zərurəti yaranır".
Analitik qeyd edib ki, Türkiyə İsveç və Finlandiyanın NATO-ya qəbul edilməsi məsələsindən həm də Rusiyaya qarşı manevr kimi istifadə edir:
"Bununla o Kremlə göstərir ki, NATO-nun Rusiya sərhədlərinə doğru uzanmasının qarşısını alacaq yeganə ölkə Türkiyədir. Bu da rəsmi Moskva ilə masada Ankaraya "kozır" imkanı yaradır. Digər tərəfdən bu proseslərdə ən kritik məqam Türkiyədəki seçkilərdir.
Əgər hakimiyyət dəyişikliyi baş verərsə, hər şey ABŞ-ın istəyinə uyğun olacaq. Yəni Türkiyənin qarşıya qoyduğu məsələlər arxa plana düşəcək və İsveç ilə Finlandiyanın NATO-ya daxil olması asanlaşacaq".
