“Türkiyədə ona münasibət birmənalı deyil. Ola bilər, hakimiyyət bu münasibətdən istifadə edib, arxiv materiallarını paylaşıb”
Türkiyə Milli İstihbarat Təşkilatı (MİT) şair Nazim Hikmət Rana aid olduğu güman edilən rəsm, şeir və imzadan ibarət arxiv sənədini paylaşıb. Teleqraf "Hurriyet"ə istinadən xəbər verir ki, MİT-in rəsmi internet saytındakı “sənədlər” bölməsinə yeni kəşfiyyat məlumatı əlavə edilib. Arxiv sənədində Nazim Hikmətin imzası ilə 1950-ci il tarixli qeyd və onun “Dəvət” şeirindən misralar var. “Dəvət” şeirinin misraları belədir:
Uzaq Asiyadan Aralıq dənizinə
Madyan başı kimi çapan
bu torpaq bizimdir.
Biləkləri qan içində, dişləri sıx,
Ayaqları yalın, ipək xalçaya oxşayan diyar,
Bu cəhənnəm, bu cənnət bizimdir.
Ağac kimi tək və azad,
Meşə kimi qardaşlıq içində yaşamaq,
Bu həsrət bizimdir.
Türkiyədə Nazim Hikmətə münasibətin birmənalı olmadığı, Atatürkün “Nazim Hikməti dar ağacından asar, sonra da ağac altrında oturub ağlardım” dediyi də məlumdur. Nazim Hikmət Azərbaycanda sevilib, sevilir də. Bu sevginin mənbəyini sovet ideoloji maşınının əzməyə çalışdığı türk xalqlarının Nazim Hikmətə məhz qardaş ölkənin şairi olması, tamarzı qaldığımız, həsrətini çəkdiyimiz Türkiyəmizin havasını, nəfəsini, hətta kommunist şeirləri ilə olsa da, bizə çatdırmasında axtara bilərik. 1950-60-cı illərdə SSRİ-də bir türk şairinin yaşamasının bizim şair və yazıçılara, ümumən xalqımızda hansı məhrəm hisslər oyatdığını təsəvvür etmək çətin deyil. Azərbaycan sovet şair və yazıçılarının demək olar əksəriyyəti Nazim Hikmətlə dostluq edib. Nazim Hikmət sosializm, kommunizm tərəfdarı olduğundan ölkəsində arzuolunmaz şəxs idi. Dəfələrlə həbs edilib, sürgün olunub. Həyat tarixçəsi məlumdur. Lakin maraqlıdır, Milli İstihbarat Təşkilatı nədən bu sənədləri indi ictimailəşdirib, məqsəd nədir? Bu, MİT-in iş prinsipidirmi?
Araşdırmaçı-jurnalist Rəsul Mirhəşimli Sherg.az-a açıqlamasında yayılan məlumatın maraq doğurduğunu bildirdi:
- Maraqlı məlumatdır. Amma təqdim olunan şeirdə tam anlaşılmır, Osmanlının fəthlərinə haqq qazandırılır, yoxsa qınanılır. Gizli bir ironiya hiss olunur bu şeirdə. Bilirsiniz ki, Türkiyədə Nazim Hikmətə münasibət birmənalı deyil. Ola bilər, hakimiyyət bu münasibətdən istifadə edib, arxiv materiallarını paylaşıb.
R.Mirhəşimli bir xatirəsini də paylaşdı:
- 2006-cı ildə mən Türkiyədə səfərdə olarkən yerli vətəndaşların onun əleyhinə çox danışdığına şahidlik etdim. Görkəmli şairimiz Ramiz Rövşən Nazim Hikmətin İrəvandakı çıxışını misal gətirdi onlara. Dedi, ermənilər qondarma soyqırımı barədə çox yalanlar danışıb, Nazim Hikmət də onlara cavab verərək deyib ki, millətlər var qəhrəmanlıqları ilə öyünər, siz də başınızın kəsilməyi ilə öyünürsünüz. Məncə, Nazim Hikməti biz Türkiyədəkilərdən daha çox sevirik.
