Tehran-Vaşinqton xətti yenidən buzlaşdı, ABŞ- İran dialoqu hələ institusional sabitlik qazana bilməyib
ABŞ və İran arasında planlaşdırılan diplomatik görüş baş tutmayıb. İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi Pakistanın İslamabad şəhərində bir sıra rəsmi görüşlər keçirdikdən sonra ölkəni tərk edib.
Əraqçi Pakistan Baş naziri Şahbaz Şərif və hərbi rəhbərliklə görüşərək regionda sülh və münaqişənin dayandırılmasına dair İranın mövqeyini təqdim etdiyini bildirib. O, ABŞ-nin diplomatiyaya nə dərəcədə sadiq olduğunu hələ görmədiklərini də vurğulayıb.
Eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Tramp Pakistan səfərinin və İran tərəfi ilə planlaşdırılan görüşlərin ləğv edildiyini açıqlayıb. Vaşinqton əvvəlcə yüksək səviyyəli nümayəndə heyətinin İslamabada gedəcəyini bildirmişdi, lakin bu plan son anda dəyişdirilib.
Tramp həmçinin ABŞ-nin danışıqlarda üstün mövqedə olduğunu iddia edərək, “istədikləri vaxt bizi çağıra bilərlər” ifadəsini işlədib.
Beləliklə, tərəflər arasında gözlənilən diplomatik təmaslar növbəti mərhələyə keçmədən dayandırılıb.
Vəziyyət ABŞ - İran münasibətlərində diplomatik dinamikanın yenidən gərgin və qeyri-sabit fazaya keçdiyini göstərir. Burada əsas xətt ondan ibarətdir ki, planlaşdırılan görüşlərin baş tutmaması tərəflər arasında etimadın zəifliyini və siyasi koordinasiyanın hələ də formalaşmadığını ortaya qoyur.
İran XİN rəhbəri Abbas Əraqçinin İslamabadda keçirdiyi görüşlər rəsmi olaraq regional sülh və gərginliyin azaldılması mesajı ilə təqdim olunur. Lakin onun ABŞ-nin diplomatiyaya sadiqliyinə dair şübhəli ritorikası, Tehranın Vaşinqtona etimad baxımından ehtiyatlı mövqeyini saxladığını göstərir. Bu, İranın danışıqlara açıq olduğunu, amma prosesin birtərəfli və ya qeyri-sabit gedişindən narahat olduğunu nümayiş etdirir.
ABŞ tərəfinin, xüsusilə Donald Trampın açıqlamaları isə daha çox siyasi təzyiq və güc nümayişi məntiqi üzərində qurulub. Görüşlərin ləğvi və “üstün mövqe” ritorikası Vaşinqtonun danışıqları bərabərhüquqlu platforma kimi deyil, strateji üstünlük vasitəsi kimi gördüyünü göstərir. Bu isə diplomatik dialoqun konstruktiv deyil, rəqabətçi çərçivədə aparıldığını təsdiqləyir.
Ümumi mənzərədə hadisə göstərir ki, ABŞ- İran dialoqu hələ institusional sabitlik qazana bilməyib. Görüşün ləğvi sadəcə texniki dəyişiklik deyil, tərəflər arasında strateji etimadsızlığın və siyasi mesajlaşmanın davam etdiyini göstərən bir siqnaldır. Nəticədə proses “danışıqlar mərhələsi”nə keçmədən dayanır və münasibətlərdə qeyri-müəyyənlik qalır.
