"Köçəryan açıqlaması ilə Paşinyan hökumətini “bu günü xilas edib gələcəyi qurban verməkdə” ittiham edir"
Ermənistanın son illərdə nümayiş etdirdiyi iqtisadi artım göstəriciləri regionda və beynəlxalq ekspert dairələrində geniş müzakirələrə səbəb olub. Bu artımın real iqtisadi əsaslara söykənib-söykənmədiyi, siyasi və geosiyasi proseslərin yaratdığı müvəqqəti şəraitdən qaynaqlandığı məsələsi xüsusilə diqqət mərkəzindədir.
Məhz bu fonda səsləndirilən siyasi və iqtisadi qiymətləndirmələr ölkənin gələcək inkişaf modelinin nə dərəcədə dayanıqlı olduğu baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu məqamda Köçəryan yeni açıqlaması ilə diqqət mərkəzinə gəlib. O bildirib ki, Ukraynada müharibə dayandığı gün Ermənistan çökəcək.
Köçəryan hesab edir ki, belə bir ssenarinin qarşısını almaq üçün iqtisadiyyatın davamlı inkişafı üçün möhkəm təməllər yaratmaq lazımdır.
Qafqaz Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin (KAFKASSAM) sədri, politoloq Hasan Oktay Sherg.az-a bildirib ki, Robert Köçəryanın bu təsbiti, Ermənistan iqtisadiyyatının son bir neçə ildə yaşadığı süni böyümə fenomeninə yönəlmiş ən sərt və rasional tənqidlərdən biridir:
"Köçəryan, Ermənistanın hazırkı iqtisadi rifahının istehsaldan deyil, geosiyasi bir boşluqdan qaynaqlandığını müdafiə edir. Bu açıqlamanı bir neçə strateji başlıq üzrə təhlil etmək olar.
Birincisi Re-eksport (Yenidən İxrac) Asılılığıdır. Köçəryanın işarə etdiyi “Rusiyaya bir şeylərin yenidən satışı”, Ermənistanın sanksiyaları dolanmaq üçün tranzit mərkəzə çevrilməsi deməkdir. Xüsusilə texnoloji məhsulların, avtomobillərin və məişət texnikasının Ermənistan üzərindən Rusiyaya daxil olması, İrəvanın büdcəsinə ciddi gömrük və vergi gəliri gətirdi. Lakin bu, ölkədə yeni fabriklərin açılması və ya məşğulluğun davamlı şəkildə artması anlamına gəlmir.
İkincisi “Adiləşmə” paradoksudur. Xatırlayırsınızsa, az əvvəl araşdırdığımız “dünya böhranları normallaşdırır” təsbitindən çıxış edərək Köçəryan da oxşar məntiqlə xəbərdarlıq edir: Müharibə bitdikdə və ya sanksiyalar yumşaldıqda, Rusiya artıq bu dolayı yollara ehtiyac duymayacaq".
Analitik qeyd edib ki, bu halda Ermənistan, əlində əlavə dəyər yaradan sənaye olmadan, şişmiş xidmət sektoru ilə üz-üzə qalacaq:
"Üçüncüsü davamlılıq problemidir. Ermənistan iqtisadiyyatı 2023-cü ildə 8-9% aralığında rekord böyümə göstəriciləri açıqladıqda, bir çox mütəxəssis bunun bir “balon” olduğunu bildirmişdi. Köçəryan siyasətçi kimi bu balonu deşir: istehsal potensialı demək olar ki, sıfırdır, xarici amil olan Rusiya-Ukrayna müharibəsi davam edir. Müharibə bitərsə, xarici amil ortadan qalxar və struktur islahatlar aparılmadığı üçün iqtisadiyyat çökər.
Dördüncüsü siyasi mesajdır. Köçəryan bu açıqlaması ilə Paşinyan hökumətini “bu günü xilas edib gələcəyi qurban verməkdə” ittiham edir. O, Ermənistanın inkişafını Rusiya ilə olan asimmetrik və müvəqqəti ticarət əlaqələrinə deyil, davamlı istehsal əsaslarına bağlamasının vacibliyini vurğulayır".
