Tarixi araşdırmalar göstərir ki, elektrikin kəşfindən əvvəl insanlar bu günkü kimi 7-8 saat fasiləsiz yatmırdılar. Əksinə, yuxu çox vaxt iki mərhələyə bölünürdü.
Sherg.az xəbər verir ki, tədqiqatlara görə, insanlar axşam erkən saatlarda yuxuya gedir, bir neçə saat yatır, gecənin ortasında oyanır və sonra yenidən yatırdılar. Bu model tarixdə “birinci yuxu” və “ikinci yuxu” kimi də tanınıb.
Tarixçi Roger Ekirch uzun illər ərzində gündəliklər, tibbi qeydlər və məhkəmə sənədlərini araşdıraraq bu yuxu modelinə dair çoxsaylı sübutlar tapıb.
Gecənin “sakit saatları” fərqli istifadə olunurdu
İnsanlar gecə ortasında oyandıqda dua edir, düşünür, qısa ev işləri görür və ya ailə üzvləri ilə söhbət edirdilər. Bəzi mənbələrə görə, bu vaxt zehni baxımdan daha sakit və dərin düşüncələr üçün uyğun hesab olunurdu.
Elektrik işığının yayılması ilə birlikdə insanlar daha gec yatmağa başladı və nəticədə fasiləsiz (monofazik) yuxu modeli geniş yayıldı.
Bu model bu gün də mümkündür
Bəzi müasir araşdırmalar göstərir ki, işıqlandırma olmadan yaşayan insanlarda belə təbii olaraq iki hissəli yuxu modeli formalaşa bilər. Bu isə insan biologiyasının müxtəlif yuxu ritmlərinə uyğunlaşa biləcəyini göstərir.
Bununla belə, alimlər qeyd edir ki, bütün cəmiyyətlərdə universal olaraq iki hissəli yuxu olduğu qəti şəkildə sübut edilmir - amma bu modelin tarixdə geniş yayılmış bir davranış forması olduğu düşünülür.
