Ailədə xərçəng (onkoloji xəstəlik) halları olduqda, bu, insanlarda haqlı olaraq narahatlıq yaradır. Bir çox gənc düşünür: “Məndə də olacaqmı?”
Medicina.az xəbər verir ki, nəzəri, tibbi olaraq bəzi xərçəng növlərində irsiyyət (genetik meyl) rol oynaya bilər. Amma bu o demək deyil ki, mütləq xəstəlik yaranacaq. Əsas məsələ erkən yoxlanma və düzgün həyat tərzidir.
Hansı hallarda risk artır?
Ailədə (ana, ata, bacı, qardaş) xərçəng olması
Xəstəliyin gənc yaşda ortaya çıxması
Eyni növ xərçəngin bir neçə ailə üzvündə olması
Bu hallarda insan “risk qrupuna” daxil sayılır.
Genetik meyl o deməkdir ki, orqanizmdə xəstəliyə meyillilik var, amma bu, mütləq xəstəliyin yaranacağı anlamına gəlmir.
Gənclər nə etməlidir?
1. Müntəzəm tibbi yoxlanış
Ümumi qan analizi
USM (qarın boşluğu, qalxanabənzər vəz və s.)
Qadınlar üçün: ginekoloji müayinə
Kişilər üçün: uroloji yoxlanış
2. Erkən skrininq
Risk yüksəkdirsə, həkim əlavə müayinələr tövsiyə edə bilər:
Mammografiya (qadınlar üçün, yaşa uyğun)
Kolonoskopiya (bağırsaq üçün)
3. Genetik məsləhəti
Ailədə çox sayda hal varsa, genetik test və həkim konsultasiyası faydalı ola bilər.
Həyat tərzi ilə qorunma
✔ Siqaret və alkoqoldan uzaq durmaq
✔ Sağlam qidalanma (tərəvəz, lifli qidalar)
✔ Artıq çəkidən qaçmaq
✔ Fiziki aktivlik
✔ Stressin idarə olunması
Erkən əlamətlərə diqqət:
Səbəbsiz çəki itkisi
Uzun müddətli halsızlıq
Qanaxmalar
Bədəndə səbəbsiz şişliklər
Ailədə xərçəng xəstəliyinin olması risk yaratsa da, bu qorxulu hökm deyil. Erkən yoxlanma və düzgün həyat tərzi ilə xəstəliyin qarşısını almaq və ya erkən mərhələdə aşkar etmək mümkündür.
