Əhali depozitlərdən "yeməyə" başlayıb
"Vətəndaşlarda nəinki əlavə yığım yaranmadı, hətta bu illər ərzində “qara gün” üçün topladığı vəsaitlərin də “əriməsinə” səbəb oldu"
"Dünya ölkələri postpandemiya dövrü üçün iqtisadi yüksəlik planları hazırlayırlar".
Bu sözləri "Şərq"ə açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli deyib. Onun sözlərinə görə, əksər ölkələr öz inkişaf planlarında vacib bir amili – son 1 ildə əhalidə yığılmış sərbəst vəsaitləri nəzərə alıblar: "Sərhədlərin bağlı olması, səyahətlərin sıfıra yaxınlaşması, uzun zaman kafe-restoranların çalışmaması, qeyri-ərzaq mallarına marağın azalması əhalidə ciddi maddi vəsaitlərin toplanmasına səbəb olub. Britaniya, AB ölkələri, ABŞ, Kanada, Yaponiya və digər ölkələrdə əhaliyə ciddi maddi dəstəyin olması da vəsaitlərin yığılmasında ciddi rol oynayıb.
Məsələn, Britaniya Mərkəzi Bankının məlumatına görə Birləşmiş Krallıq əhalisi son bir ildə 208 milyard dollar vəsait toplayıb. Ölkənin MB rəhbəri deyir ki, bu vəsaitin xərclənməsi ölkə iqtisadiyyatına əlavə impuls verəcək. Bu isə iqtisadiyyatın toparlanmasına xidmət edəcək, ÜDM-in artım tempi yüksələcək.
AB ölkələrində, ABŞ və digər inkişaf etmiş ölkələrdə də eyni gözləntilər formalaşıb. Hətta şimal qonşumuz olan Rusiya MB-ı və hökuməti də eyni məsələyə diqqət çəkib.
Son məlumata görə Rusiya vətəndaşlarında 2,7 trilyon rubl yığılıb-qalıb. Rusiyalıların səyahət sevgisini nəzərə alaraq, bu vəsaitin əsas hissəsinin məhz səyahət məhdudiyyətlərinə görə toplandığı ehtimal olunur. Rusiya hökumətinin pandemiya ilə əlaqədar əhaliyə maddi dəstəyinin həcminin böyük olması da əlavə vəsait toplanmasına səbəb olub".
Ölkəmizə gəlincə iqtisadçı bildirib ki, Azərbaycanda karantin rejimi, sərt qapanmalar, iqtisadi məsələləri nəzərə almadan verilən qərarlar, əhaliyə cüzi maddi dəstək, yüzminlərlə insanımızın köməkdən, yardımlardan kənarda qalması, biznesin çökməsi – bütün bunlar əhalinin kasıblaşmasına səbəb oldu:
"Vətəndaşlarda nəinki əlavə yığım yaranmadı, hətta bu illər ərzində “qara gün” üçün topladığı vəsaitlərin də “əriməsinə” səbəb oldu. Məsələn, bu ilin aprel ayının 1-nə fiziki şəxslərin banklardakı əmanətləri cəmi depozitlərin 34,2 faizini təşkil etməklə 8 milyard 147,5 milyon manat olub. Bu illik müqayisədə 1,3 faiz, aylıq müqayisədə isə 232,4 milyon manat və ya 2,8 faiz azdır. Tək elə fevral ayına nisbətən mart ayında əhali 232 milyon 400 min manat depozitdən pul çəkib xərcləməyə məcbur qalıb. Sərhədlər bağlı, səyahət yox, ölkəyə bu ilin ilk 3 ayında keçən ilin 3 ayına nisbətən avtomobil idxalı da azalıb (pul maşın almağa da yönəlməyib), deməli əhali ərzağa, tibii ehtiyaclara, bir sözlə dolanışığa görə artıq daha sürətlə depozitlərdən “yeməyə” başlayıb. Yəni, dünya ölkələri əhalidə yığılıb-qalmış artıq pul kütləsi hesabına iqtisadi canlanma modelləri qurur. Bizdə isə əhalinin pulu nəinki artıb, tam tərsinə, əvvəl yığdıqlarını daha sürətlə gündəlik təlabata xərcləməyə başlayıblar".
