Avropa İttifaqı ilə ölkəmiz arasında strateji əlaqələrin dərinləşməsi müşahidə olunur
Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair imzalanan Anlaşma Memorandumuna görə, növbəti 5 il ərzində Avropaya qaz ixracını 2 dəfə artırmaq üçün birgə səylər göstəriləcək. Bu isə ölkəmiz üçün artan valyuta gəliri, geosiyasi əhəmiyyətin və iqtisadi müstəqilliyin artması, qeyri-neft sektoru inkişafı üçün əlavə gəlir və texnologiya mənbələrinin yaranması deməkdir.
Bu hadisə Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin həyata keçirilməsinə illər öncə qərar vermiş və buna nail olmuş Prezident İlham Əliyevin iqtisadi siyasətinin nə dərəcədə strateji və uzaqgörən olduğunun göstəricisidir.
Avropa ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətini enerji sahəsi təşkil edir. Bu mənada Avropa Azərbaycana məhz enerji bazarında oynadığı təsirli rola görə təşəkkür edir. 2016-cı ildən başlayaraq Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin yeni bir müstəviyə qalxması istiqamətində danışıqlar gedir. Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında yeni bir sənədin imzalanması məsələsi də aktuallıq kəsb edir. Şübhəsiz, bu əlaqələri şərtləndirən başlıca məqam Azərbaycanın malik olduğu hərtərəfli böyük potensialdır. Müsair mərhələdə Avropanı ən çox narahat edən enerji məsələsidir. Avropa ölkələri uzun müddətdir ki, enerji mənbələrinin diversifikasiyasında maraqlıdır. Təbii ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Azərbaycanın özünəməxsus rolu var. Xüsusilə də Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi artıq öz bəhrəsini verməyə başladıqdan sonra Avropanın təbii qaz bazarında Azərbaycanın rolu əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Azərbaycan da Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlıdır. Ölkəmizin ən böyük ticarət tərəfdaşı Avropa İttifaqıdır.
Millət vəkili Vüqar Bayramov bildirib ki, Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu strateji əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Deputatın sözlərinə görə, Aİ Azərbaycandan aldığı qazın həcmini 2 dəfə artırmaq və növbəti 5 ildə ən azı 20 milyard kubmetr qaz idxal etmək niyyətindədir. Bu isə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin formalaşmasında rolunun daha da artacağı anlamına gəlir:
“Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda Azərbaycanın geostrateji mövqeyi daha güclənməkdədir. Azərbaycan "Şahdəniz" ilə yanaşı çox yaxın gələcəkdə daha 5 yataqdan qaz hasil edəcək. Bu, ölkəmizin mavi qaz ixracatını artırmaqla yanaşı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin formalaşmasında rolunu daha da artıracaq. Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün yeganə yeni və mühüm alternativ enerji mənbəyinə çevrilməkdədir. Artıq “Köhnə Qitə”də Azərbaycan qazını almaq istəyən dövlətlərin sayında kəskin artımlar var. Bu ay istifadəyə verilən Yunanıstan-Bolqarıstan Daxili Şəbəkə ilə ən azı digər 4 Avropa ölkəsi Azərbaycan qazının alıcısına çevrilə bilər. Memorandum tərəflər arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsini nəzərdə tutsa da bütövlükdə İttifaq ilə Azərbaycan arasında strateji əlaqələrin dərinləşməsi müşahidə olunur. Yeni düzən fonunda bu Azərbaycanın geo-siyasi mövqeyinin daha da gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Azərbaycan Rusiya-Ukrayna müharibəsi başladıqdan sonra Avropa Birliyinə mavi qaz ixracatını ən çox artıran ölkədir. Bu ilin ilk yarısında Azərbaycan Avropaya qaz ixracatını əvvəlki ilin uyğun dövrü ilə müqayisədə 68.7 faiz artıraraq 3.2 milyard kubmetrdən 5.4 milyard kubmetrə yüksəldib”.
Parlament üzvü qeyd edib ki, Avropa İttifaqı da Cənubi Qafqaz ölkələrinin əsas ticarət tərəfdaşı olaraq qalmaqdadır:
“Aİ-nin ümumi ticarət dövriyyəsində payı Azərbaycanda 36.7, Ermənistanda isə 18 faizdir. İttifaq pandemiyadan əvvəlki il, yəni 2019-cu ildə Azərbaycanda 2.6 milyard avro sərmayə qoyuluşu həyata keçirib. Azərbaycanla Aİ arasında ticarət dövriyyəsi ötən il 15 milyard dollaradək yüksəlib.
Bütövlükdə ixracatımızın təxminən 48 faizə yaxını İtaliyaya yönəlib. Bu isə Avropa İttifaqının Azərbaycan üçün əsas ticarət və iqtisadi tərəfdaş olduğunu göstərir. Eyni zamanda Avropa İttifaqının Cənubi Qafqazda ticarət dövriyyəsinin 2/3-i isə Azərbaycanın payına düşür.
Bu baxımdan Azərbaycan da Cənubi Qafqazda Avropa İttifaqının əsas ticarət tərəfdaşıdır. Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında Strateji Tərəfdaşlıq Sazişinin imzalanacağı gün də uzaqda deyil”.
