Sirri təbiət, təmiz hava və təbii məhsullardadır
Türkiyə Statistika Qurumu ölkə üzrə uzunömürlülərin ən çox yaşadığı bölgəni açıqlayıb. Məlumata görə, Tunceli bölgəsi uzun ömürlülərin sayının ən çox olduğu yerdir.
“Sherg.az” “NTV.com.tr”yə istinadən bildirir ki, Tuncelidə əhalinin ortalama yaşı 80,5-dir. Yəni burada insanların böyük əksəriyyəti 80 yaşdan çox yaşayır. Tuncelinin yaşlı insanları uzun ömrün sirrinin təbiət, təmiz hava və təbii məhsullardan istifadə olunmasında gördüklərini bildirib. Şəhərdə yaşayan Gülizar Uçar (74) “Təbiətimiz, havamız, suyumuz təmizdir. Qablaşdırılmış qidaları yemirik. Biz həmişə təbii yemək yeyirik”, deyib . “Biz yağ, qatıq və balı istehlak edirik və buna görə də daha uzun yaşayırıq”, söyləyən İl Səhiyyə Müdiri Həkim Muhammed Duran isə “vilayətimizdə təhsil və səhiyyə savadlılığının səviyyəsi çox yüksəkdir. Vətəndaşlar arasında təbii qidalanma məlumatı kifayət qədər yüksəkdir. “Bu hallar ömrü uzadır”, söyləyib. Adambaşına düşən 29 min 426 kvadrat metr meşə sahəsi ilə Tunceli ölkənin ən təmiz havası olan 4 şəhəri arasındadır. Dağlar arasında yerləşən şəhər toxunulmaz təbiəti ilə bir çox bitki növlərinə ev sahibliyi edir. Bitki örtüyü baxımından çox zəngin olan şəhərdə Munzur Vadisi Milli Parkının florasında 1518 müxtəlif bitki qeydi var. Onlardan 277 növ endemik olduğu halda, 43 növ yalnız Munzur dağları və ətraflarında bitir. Zəngin və təmiz su ehtiyatları və zəngin florası ilə tanınan şəhərdə arıçılıq və xırda heyvandarlıq geniş yayılmışdır. Heyvandarlıqla məşğul olan istehsalçılar gündəlik olaraq şəhərdə istehlakçılara süd məhsulları gətirirlər. Bundan əlavə, bir tərəfində Munzur, digər tərəfində Pülümür çayı olan bu çayların şəhərin mərkəzində qovuşduğu şəhərdə tut bəkməzi, yüksək polen dəyərinə malik çiçək balı, quru lobya, qaya duzu kimi bir çox orqanik məhsullar var. Ölkə bazarında tək dişli dağ sarımsağı, tulum pendiri, qablaşdırılmış Munzur suyu Avropa ölkələrinə də ixrac edilir.Tunceli sakini, 77 yaşlı İbiş Tan uzun ömrün təbii qidalanmadan qaynaqlandığını ifadə edərək, “dağlarımızda təmiz hava var. Şəhərdə zavod yoxdur, içməli suyumuz təmizdir. Dağlarımızda çoxlu dərman bitkiləri var. Kərə yağı, kəsmik, pendir, rhubarb, göbələk və göyərti yeyirik. Həm də insanların haqqını yemirik. “Buna görə də biz daha çox yaşayırıq”, deyib. Orqanik məhsullardan istifadə edərək uzun və sağlam yaşadığını bildirən Gülizar Uçar “Buğdamızı özümüz əkib biçirik, çörəyimizi özümüz bişiririk. Biz öz heyvanlarımızın südündən ayran, qatıq, kəsmik hazırlayıb istehlak edirik. Burada nə zavod var, nə də zavodun pis tüstüsü. Meşələrimiz çox olduğundan havamız, suyumuz təmizdir. Sağlamlığımızı onlara borcluyuq. Qablaşdırılmış, qatqılı məhsullar istehlak etmirik, orqanik məhsullar istehlak edirik”, söyləyib. Tuncelililər ümumiyyətlə təbii qidalanır və heyvani qidalardan istifadə edirlər. Buranın təbiəti, havası da çox gözəldir. Ona görə də sağlam və uzun ömür yaşayırlar.
