Həşəratlar torpaqda yaşayan canlı növlərinin böyük hissəsini təşkil edir və insanlar da daxil olmaqla bir çox canlıya fayda verir.
"Sherg.az” "bbc.com”a istinadən xəbər verir ki, onlar quşlar, yarasalar və kiçik məməliləri qida ilə təmin edir, dünyanın 75 faizədək bitki növlərini mayalandırır, torpağı yeniləyir və zərərvericilərin sayını tənzimləyir.
Araşdırmaya görə, həşəratlar quşlar və sürünənlərə nisbətən 8 dəfə çox azalmağa başlayıb. Son illərdə baş verən digər tədqiqatlar göstərir ki, inkişaf etmiş ölkələrdə arı kimi xüsusi həşərat növlərinin sayı azalmaqdadır. Tarakan və milçəklərin sayı isə artmaqdadır.
Tədqiqatçılar, bununla bağlı həyəcan təbili çalırlar. Həşərat növlərinin üçdə biri yox olma təhlükəsi altındadır.10-20 il içərisində dünyanın demək olar ki, bütün bölgələrində azalma müşahidə olunacaq və həşərat növlərinin yüzdə 40 faizi məhv olacaq.
Tədqiqat qrupunun rəhbəri, Sidney Universitetindən Dr. Fransisko Sanchez-Bayo BBC News-a "bu azalmanın əsas amili əkinçilik tətbiqləri, şəhərləşmə və ormansızlaşma nəticəsində yaranan yaşayış sahəsinin itkisi, gübrə və hər cür kimyəvi maddələrin dünya miqyasında istifadəsi, bundan başqa, xüsusilə tropik bölgələrdə böyük təsirə malik bioloji faktorlar və iqlim dəyişikliyi kimi bioloji amillərdir”- deyə bildirib.
Ekspertlər canlıların qidalanması baxımından da narahatdırlar. Həşəratlar çox sayda quşlar, sürünənlər və balıqların əsas qida qaynaqlarıdır və onlar məhv olarsa, bu növ canlılar da mövcud olmaya bilər.
Sussex Universitetidən Deyv Goulson, "Sürətlə böyüyən zərərli növlər isti havalarda daha da çoxalacaqlar. Çünki tədricən çoxalan təbii düşmənləri sıradan çıxmış olacaq”.
Həşərat növlərinin azalması ilə bağlı məlumatların 99 faizi Avropa və ABŞ-dan gəlir. Afrika və Cənubi Amerika barədə isə heç bir məlumat olmadığından, bu ölkələrin araşdırılmasına daha çox ehtiyyac duyulur.
Nəticə etibarilə, məhv olan həşəratların yerini yeniləri alacaq. Amma bərpa prosesi çox uzun bir müddətə başa gələ bilər.
Sevda Ulutau
