Türkiyədə satılan dünyaca məşhur ayaqqabı markasının modelində təbii dəri əvəzinə donuz dərisindən istifadə edildiyi üzə çıxıb. Türkiyə Cümhuriyyəti Ticarət Nazirliyinə bağlı Reklam Şurası qiymət nəzarəti ilə yanaşı məhsulun təhlükəsizliyi ilə bağlı araşdırmalarını davam etdirir.
“Sherg.az” “Milliyet.com.tr”yə istinadən bildirir ki, şirkətin müvafiq məhsulunun etiketində donuz dərisindən istifadə edildiyini göstərən heç bir məlumat yoxdur. Reklam Şurasının qiymətləndirməsində vurğulanıb ki, Kommersiya Reklamı və Haqsız Kommersiya Təcrübələri Qaydasına əsasən, bir məhsulda cəmiyyətin ümumi dini həssaslıqlarına zidd olan komponentlər varsa, bu vəziyyət reklamlarda açıq şəkildə göstərilməlidir. Reklam Şurası məhsulun məzmunu ilə bağlı məlumat tələb etsə də, bu tələb yerinə yetirilməyib. Reklam Şurası, şirkətin sübut etmə yükünü yerinə yetirmədiyinə qərar verdi və markanın müvafiq qaydalara və istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi qanunlarına zidd olaraq reklamla məşğul olduğunu müəyyən etdi. Bu səbəbdən şirkətə 550 min 59 lirə inzibati cərimə kəsilib, həmçinin müvafiq reklamların dayandırılmasına qərar verilib. Donuz dərisindən ayaqqabı alan şəxs həmin məhsuldan istifadə etsə belə, pulunun geri qaytarılmasını tələb edə bilərmi? Vətəndaş belə bir vəziyyətlə üzləşəndə nə etməlidir? Türkiyə İstehlakçı Konfederasiyasının (TÜKONFED) sədri Aydın Ağaoğlu, məhsulun 2 illik istifadə müddətinin olduğunu və “gizli qüsur” səbəbiylə pulun geri alına biləcəyini söyləyib. İstehlakçı məhsulu bir neçə il əvvəl alıb, qəbzini və hesab-fakturasını itiribsə, lakin bank vasitəsilə ödəyibsə, pulunu geri ala bilər. Hüquqşünas İbrahim Güllü isə açıqlamasında “İstehsal şirkətləri istehsal etdikləri və istehlakçılara satdıqları məhsullarla bağlı etik qaydalara riayət etməlidirlər. Bu o deməkdir ki, istehsal şirkəti həm də bazara çıxardığı və satdığı ölkənin və cəmiyyətin dəyərlərinə diqqət yetirməlidir. Xüsusən də Türkiyə kimi İslam sektoruna həssas yanaşan, heyvanlarla bağlı hər şeyə qarşı reaksiya verən, din tərəfindən günah sayılan bir ölkədə cəmiyyətin mədəniyyətinə zidd olaraq istehsal olunan bu məhsullardan istifadə etməməyə diqqət etməlidirlər. Əgər ondan istifadə edəcəklərsə, bu, həmin seqmentin diqqətini cəlb edəcək şəkildə qablaşdırmada qeyd edilməlidir. Bu edilmədikdə, bu, xidmət etdiyi və bazara çıxardığı ölkənin istehlakçılarına qarşı hörmətsizlik, onların inanclarına və mədəniyyətinə hörmətsizlik kimi qiymətləndirilə bilər”. Eyni zamanda, bu, etiketləmə qaydalarına və qablaşdırma qaydalarına ziddir. Çünki məhsulda istifadə olunan materialların tərkibi qablaşdırmanın üzərində qeyd olunmalıdır. Bu, xüsusilə həssas məsələlərdə qeyd edilməlidir. Bunu bəzi qidalarda görürük: “Bizim məhsullarımızın heç birində müəyyən heyvanın yağı və ya məhsulu yoxdur” kimi cəmiyyətə gözəl xəbərdarlıqlar edirlər. Bu ayaqqabı firmasının həmin materialdan öz məhsullarında İslam cəmiyyətinin inanclarına xələl gətirəcək şəkildə istifadə etməsi istehlakçıya hörmətsizlikdir. İçindəkilər gizlədildiyi üçün aldadıcı məhsul sayıla bilər. İstehlakçı bu məsələ ilə bağlı Arbitraj Komitələrinə də müraciət edə və ödənişi tələb edə bilər.
