Hikmət Babaoğlu: “Ölkəmizdə intellektul-mədəni cəmiyyət formalaşıb. Hər hansı bir qeyri-hökumət təşkilatının manipulyasiya vasitəsilə Azərbaycanda ictimai rəyə təsir etməsi mümkün deyil”
Aydın Quliyev: "Belə görünür ki, onlar sadəcə olaraq bir dəfə hesabat dərc ediblər və hər il onun başlığını dəyişməklə cəmiyyətə yenisi kimi təqdim edirlər”
Söz və mətbuat azadlığı bir çox hallarda cəmiyyətdə demokratiyanın meyarı, ölçüsü rolunu
oynayır. Söz azadlığının olmadığı, mətbuatın senzuraya məruz qaldığı cəmiyyətdə insan
hüquqları da tez-tez pozulur. Məhz bu səbəbdən bir çox beynəlxalq qurumlar və demokratiyanın
inkişafına xidmət edən təsisatlar müxtəlif ölkələrdə söz və mətbuat azadlığını daim diqqət
mərkəzində saxlayırlar.
Azərbaycanda KİV-lərin fəaliyyətini tənzimləyən, bu və ya digər şəkildə ona aidiyyəti olan
qanunların hamısı beynəlxalq standartlara tam uyğunlaşdırılsa da, təəssüflə qeyd etməliyik ki,
beynəlxalq hesabatlarda, bəzi xarici medialarda Azərbaycandakı söz azadlığına qərəzli
münasibət bəslənir, hakimiyyət məlumat azadlığını pozmaqda ittiham olunur. Xüsusən də,
"Freedom House”, "Human Rights Watch”, "Sərhədsiz Reportyorlar” kimi təşkilatların
hesabatlarında hər bir ölkə üçün xarakterik olan ayrı-ayrı mənfi hallar, bir çox hallarda təhrif
olunmuş məlumatlar qabardılır və onların əsasında ümumi qənaət formalaşdırılmasına cəhd
edilir.
Bəs, ölkənin aparıcı media orqanlarına rəhbərlik edən baş redaktorlar və tanınmış media
ekspertləri nə düşünür? Beynəlxalq hesabatlarda ölkəmizdə söz, fikir azadlığının, insan
haqlarının pozulmasına dair yer alan bəyanatlar nə dərəcədə inandırıcıdır?
Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin professoru Cahangir Məmmədli deyib ki,
beynəlxalq təşkilatlar yalnız özlərinə sərf edən demokratik normaları özlərindən asılı vəziyyətə
salmaq istədikləri ölkələrə yeritmək istəyirlər: "Bu məsələ ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara qarşı
tamamilə kəskin münasibətdəyəm. Azərbaycan cəmiyyətinin və mətbuatının öz ənənələri var.
Ölkəmiz haqqında beynəlxalq hesabatlarda səsləndirilən qərəzli fikirlər ittihamdan başqa bir şey
deyil. Azərbaycan mətbuatı özünün qanunvericilik bazasına görə, dünyanın ən azad, müstəqil
mətbuat nümunələrindən biridir. Azərbaycan mətbuatının qanunvericilik bazasına edilən hər
dəyişiklik bütün dünyada qəbul olunmuş qaydalara uyğun edilir. Bu nöqteyi-nəzərdən də
Azərbaycanda mətbuatın durumu ilə bağlı irəli sürülən iddialar böhtan və qərəzdən başqa bir şey
deyil. Ona görə də "Azərbaycanda mətbuat, söz azadlığı pozulur” kimi ittihamlar Azərbaycanı
istəməyən qüvvələrin uydurmalarıdır. Onların məqsədi Azərbaycan jurnalistlərini öz yanlarına
çəkmək, hətta onlardan bir vasitə kimi istifadə etməkdir. Amma onların amalı baş tutmayacaq.Çünki Azərbaycanın mətbuat nümayəndələrinin böyük əksəriyyəti bu hesabatların yalan və
uydurma olduğunu çox gözəl bilir. Mən də hesab edirəm ki, Azərbaycanda söz, fikir və mətbuat
azadlığı var. Azərbaycanda söz azadlığı qanunlarla təsbit olunub. Azərbaycan Respublikasının
Konstitusiyası hər bir Azərbaycan vətəndaşına tam hüquqlu, bütün mənalarda müstəqil şəkildə
özünü ifadə azadlığı, söz sərbəstliyi verir. Konstitusiyamızın verdiyi hüquqlardan əlavə "KİV
haqqında” qanun, həmçinin media sistemi ilə bağlı digər qanunların hər biri jurnalistlərə söz
azadlığı verir”.
Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, "İki sahil” qəzetinin baş redaktoru
Vüqar Rəhimzadə də "Sərhədsiz Reportyorlar”, "Freedom House” kimi təşkilatların hər zaman
qərəzli hesabatlar hazırladıqlarını deyib: "Bir sıra beynəlxalq təşkilatlar var ki, onlar
Azərbaycana münasibətdə qərəzli, ədalətsiz mövqe nümayiş etdirirlər. Bu təşkilatların
Azərbaycandakı reallığı bəd gözlə, qara eynəklə görməsi adət halını alıb. Özləri də bilir ki,
Azərbaycanda söz, media azadlığı ilə bağlı uğurlu işlər həyata keçirir. Hesab edirəm ki, bu
sahədə Azərbaycan dünyaya nümunə ola biləcək uğurlu işlər reallaşdırıb. Azərbaycanda
müstəqil mediaya dövlət dəstəyinin olması və mətbuatın tam mənada iqtisadi imkanlarının
yaxşılaşmasına, peşəkarlığının artmasına gətirib çıxarıb. Lakin antiAzərbaycan qüvvələrin əlində
alətə çevrilən bu kimi təşkilatlar bilərəkdən görülən işlərə kölgə salmağa cəhd göstərir. Bu isə
nəticəsi olmayan cəhddir. Çünki Azərbaycanda görülən işlərə kölgə salmaq mümkün deyil”.
V.Rəhimzadənin sözlərinə görə, bu kimi təşkilatlar antiAzərbaycan qüvvələrin, ermənipərəst
dairələrin əlində ölkəmizə qarşı təzyiq vasitəsinə çevrilib: "Onlar antiAzərbaycan, ermənipərəst
dairələrin sifarişləri əsasında reallıqdan uzaq, həqiqətdən kənar hesabatlar yayırlar. Bunun bir
məqsədi var: Azərbaycana təzyiq etmək, bu sahədə görülən işlərə kölgə salmaq. Diktə ilə
çalışanlar heç nəyə nail ola bilməyəcəklər. Çünki onların özlərinin mahiyyəti şübhə doğurur”.
"Səs” qəzetinin baş redaktoru Bəhruz Quliyev də hesab edir ki, "Sərhədsiz Reportyorlar”,
"Freedom House” və digər bu kimi beynəlxalq təşkilatlar daim Azərbaycanın əleyhinə olanların
sifarişlərini yerinə yetirməklə məşğuldur: "Bu kimi təşkilatlar mütəmadi olaraq Azərbaycanın
əleyhinə kampaniya aparırlar. Onlar daim Azərbaycanı "söz və mətbuat azadlığının olmadığı”,
"jurnalistlərə basqıların olduğu ölkə” və "azadlığın boğulduğu məkan” kimi qələmə verirlər. Bu
isə başa düşüləndir. Çünki bu qurumların hansı qüvvələr tərəfindən maliyyələşdirildiyi
məlumdur, ikili standartlarla çalışdıqları heç kəsdə şübhə doğurmur. Hesab edirəm ki, təşkilatın
rəyinin əksinə olaraq ölkəmiz bu sahədə bir çox dövlətlərdən öndədir. Əgər bu təşkilat həqiqətən
qərəzsizdirsə, öz nümayəndələrini göndərsin və bizimlə Azərbaycanda mətbuatın durumu ilə
bağlı fikir mübadiləsi aparsın, faktlarla tanış olsun, arqumentlərimizi dinləsin və bundan sonra
obyektiv hesabat hazırlasın”.
Bu cür təşkilatlara missioner kimi baxdığını vurğulayan baş redaktor deyib ki, onlar ancaq və
ancaq özlərinə yarayan dövlətlərin maraqlarından çıxış edərək, onların tapşırıqlarını yerinə
yetirirlər: "Ona görə də Azərbaycanda baş verən bütün prosesləri, həyata keçirilən bütün
layihələri özünəməxsus şəkildə şərh edirlər. Azərbaycanın bütün sahələr üzrə təqdim etdiyi
inkişaf modelləri bu gün dünyanın hər bir yerində istifadə olunmaqdadır. Bu baxımdan hesab
edirəm ki, özünü hansı ad altında təqdim etməyindən asılı olmayaraq bu cür təşkilatların qərəzli
fikirləri ölkəmizə sadəcə olaraq qara yaxmaqdan başqa bir şey deyil”.
Azərbaycanda mətbuatın tam azad və müstəqil olduğunu vurğulayan B.Quliyev deyib ki,
Azərbaycanda mətbuatın inkişafı və jurnalistin fəaliyyəti hüquqi normalarla tənzimlənir:
"Eyni zamanda mətbuatın inkişafı istiqamətində dövlət kifayət qədər addımlar atır. 2008-ci ildə
mətbuatın inkişafı ilə bağlı konsepsiya qəbul olunub. Bundan sonra 2009-cu ildə Azərbaycan
Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinə Dövlət Dəstəyi Fondu
(KİVDF) yaradılıb. Azərbaycan mətbuatı qısa zaman ərzində böyük yol qət edib. Bu, onu
göstərir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev söz və mətbuat azadlığına maraqlıdır. Dünyanın
heç bir yerində dövlət jurnalistləri təmənnasız mənzillə təmin etmir. Azərbaycanda belə bir
təcrübə var. Bütün bunlar dövlətin, onun Prezidentinin mətbuata qayğısından irəli gəlir”.
"Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru, Milli Məclisin deputatı Hikmət Babaoğlu bu
təşkilatların qərəz və yalanda sərhəd tanımadıqlarını deyib.Onun sözlərinə görə, "Sərhədsiz Reportyorlar”, "Freedom House” və "Human Right” təşkilatlarının hesabatında yer alan qərəzli məqamlar heç bir halda Azərbaycan gerçəkliyini ifadə etmir, çünki ölkəmizdə söz və mətbuat azadlığı tam təmin olunub.
H.Babaoğlu bu cür bəyanatların Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığının olduğuna heç bir
şübhə yarada bilməyəcəyini deyib: "Ölkəmizdə intellektul-mədəni cəmiyyət formalaşıb. Hər
hansı bir qeyri-hökumət təşkilatının manipulyasiya vasitəsilə Azərbaycanda ictimai rəyə təsir
etməsi mümkün deyil. Bu baxımdan, "Sərhədsiz Reportyorlar” qərəzli və qeyri-obyektiv
yanaşması ilə ölkəmizdə ictimai rəyə təsir edəcəyini düşünürsə, tamamilə yanılır. Digər tərəfdən,
Azərbaycanın çox güclü media ordusu var və Azərbaycan mediası qlobal informasiya məkanında
nə baş verdiyini - hansı transmilli medianın və ya qeyri-hökumət təşkilatının nəyə xidmət
etdiyini dərk edir. Üstəlik, bu prosesləri obyektiv şəkildə Azərbaycan cəmiyyətinə "tərcümə
edir”. Ona görə də "Sərhədsiz Reportyorlar” və digər bu kimi imperializmə xidmət edən
"yumşaq güc” vahidləri düşünməsinlər ki, bu cür informasiyalarla hədəfə sərrast atəş aça bilirlər.
Onların açdığı atəş "bumeranq” effekti ilə özlərinə dönür. Çünki atəşin kim tərəfindən nə
məqsədlə açıldığı Azərbaycan ictimaiyyətinə bəllidir”,-deyə millət vəkili vurğulayıb. Heç kimə
sirr deyil ki, bu hesabat qərəzli şəkildə hazırlanıb”.
"Bakı xəbər” qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev isə "Freedom House”, "Sərhədsiz
Reportyorlar” kimi təşkilatların neçə illərdir ki, Azərbaycanla bağlı rəylərinin dəyişməz qaldığını deyib: "Çox təəssüflər ki, sözügedən beynəlxalq təşkilatların Azərbaycandakı media azadlığı ilə bağlı obyektiv hesabata illərdir rast gəlməmişik. Belə görünür ki, onlar sadəcə olaraq bir dəfə
hesabat dərc ediblər və hər il onun başlığını dəyişməklə cəmiyyətə yenisi kimi təqdim edirlər.
Əslində isə o təşkilatların Azərbaycanda media ilə bağlı dəyərləndirməsi heç bir reallığa uyğun
gəlmir. Fikir verirsinizsə, Azərbaycanda medianın durumu, insan haqları ilə bağlı qərəzli
hesabatlar hazırlayan təşkilatların sayı heç vaxt artmır. Əksinə, Azərbaycanda medianın
vəziyyətinin müəyyən sürətlə yaxşılaşmağa doğru getdiyini qeyd edən beynəlxalq qurumların
sayı hər gün bir az da artır. Hesab edirəm ki, bu artımın özü qərəzli hesabat yayan təşkilatlara
verilən ən yaxşı cavabdır. Çox güman ki, müəyyən müddətdən sonra həmin təşkilatların özləri
baş verənlərdən bir nəticə çıxaracaqlar”. "Azərbaycan xalqının böyük əksəriyyətinin ölkədə
reallığın nə olduğunu yaxşı bilir” deyən baş redaktorun sözlərinə görə, cəmiyyəti üçün artıq bu
cür qərəzli hesabatlar əhəmiyyət verilməyəcək dərəcədə adiləşib.
Şəymən
Məqalə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında KİV-ə Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə
dəstəyi ilə hazırlanıb
