Gürcüstan Baş naziri İrakli Kobaxidzenin Ermənistanın Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmir yolu layihəsinə daxil edilə biləcəyi barədə açıqlaması Cənubi Qafqazın nəqliyyat və geosiyasi xəritəsində yeni müzakirə dalğası yaradıb. Bu bəyanat təkcə infrastruktur əməkdaşlığı kontekstində deyil, regionda formalaşan yeni iqtisadi və siyasi reallıqlar fonunda da diqqət çəkir.
Əvvəla, BTQ layihəsi Azərbaycanın, Gürcüstanın və Türkiyənin iştirak etdiyi strateji nəqliyyat dəhlizidir və Avrasiya logistikasında Orta Dəhlizin əsas sütunlarından biri hesab olunur. Ermənistanın bu platformaya mümkün inteqrasiyası ideyası isə uzun illər regional layihələrdən kənarda qalmış İrəvan üçün yeni iqtisadi çıxış imkanları kimi qiymətləndirilə bilər.
Kobaxidzenin açıqlamasında diqqət çəkən əsas məqam Gürcüstanın “birləşdirici funksiyası”nın gücləndirilməsi vurğusudur. Bu yanaşma Tbilisinin regionda tranzit və kommunikasiya mərkəzi rolunu daha da artırmaq strategiyasına uyğun gəlir. Eyni zamanda Ermənistanla əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi mesajı, Gürcüstanın balanslaşdırılmış regional siyasət xəttini davam etdirdiyini göstərir.
Lakin Ermənistanın BTQ-yə inteqrasiyası ideyası praktiki və siyasi baxımdan bir sıra mürəkkəb suallar doğurur. Birincisi, layihənin hazırkı strukturu Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə iqtisadi və logistika koordinasiyası üzərində qurulub. İkincisi, Ermənistanın bu sistemə daxil olması üçün təkcə infrastruktur deyil, həm də regional siyasi münasibətlərdə sabit və qarşılıqlı etimad mühiti tələb olunur.
Digər tərəfdən, belə bir ssenari həyata keçərsə, Cənubi Qafqazda nəqliyyat bloklarının parçalanması deyil, əksinə, inteqrasiyanın genişlənməsi ehtimalı yaradır. Bu isə həm ticarət axınlarının diversifikasiyası, həm də regionun qlobal logistika marşrutlarında çəkisinin artması deməkdir.
Nəticə etibarilə, İrakli Kobaxidzenin açıqlaması hələlik daha çox siyasi mesaj və strateji siqnal xarakteri daşıyır. Bunun real layihəyə çevrilməsi isə region ölkələri arasında siyasi iradə, iqtisadi maraqların uzlaşdırılması və uzunmüddətli əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşmasından asılı olacaq.
