Məzarlıq turizmi trendə çevrilir
Məşhurların uyuduğu dünyanın ən qəribə qəbiristanlıqlarını ziyarət etmək dəb halını alaraq nekroturizmə çevrilib. Sherg.az “Milliyet.com.tr”yə istinadən qeyd edir ki, İtaliyada yerləşən "NSS Mag"nın hesabatına görə, qəbiristanlıq turizmi milyard dollarlıq sənayeyə malikdir.
Bu yaxınlarda baş vermiş bir hadisə nekroturizmin geniş yayılmış hobbiyə çevrilməsinin sübutu kimi məna kəsb edir: Londondakı Hayqeyt qəbiristanlığında Karl Marksın məzarı üzərində Labubu heykəlciyi peyda olub. Bu kukla oyuncaq mağazalarında çox axtarılan, uzun xətlər və qara bazar satışları yaradan virus fiqurlarından biridir. "NSS Mag"ya görə, bu, paradoksdur, çünki hədiyyəni orada qoyan şəxs çox güman ki, Marksın ideyalarının pərəstişkarıdır. Bu, həm də nümayiş etdirir ki, “qaranlıq turizm” populyar mədəniyyətin tamamilə kök salmış hissəsinə çevrilib. "Grand View Research"in məlumatına görə, qaranlıq turizm bazarı 2023-cü ildə 31,89 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilib və 2030-cu ilə qədər 38,64 milyard dollara çatacağı gözlənilir. İllik artım tempi 2,9 faizdir. Bəzi araşdırmalar daha optimist proqnozlar təklif edir: Market.us-a görə, sektor 2023-cü ildə 29,6 milyard dollardan 2033-cü ildə 40,2 milyard dollara qədər artacaq. Bu rəqəmlər mədəni turizmə baxışımızda sakit bir inqilabdan xəbər verir. Qəbiristanlıqlar artıq sadəcə yas yeri deyil. Onlar gündəlik həyatda yenidən yaşanacaq və yenidən kəşf ediləcək məkanlar kimi görülür. Alman filosofu, iqtisadçısı, tarixçisi və siyasi nəzəriyyəçisi, məşhur “Kapital” əsərinin müəllifi Karl Marks 1818-1883-cü illərdə yaşayıb. Onun kapitalizmi tənqid etməsi və kommunist düşüncəsinin banilərindən biri kimi rolu müasir siyasi fikrə təsir edib. Fridrix Engelslə birgə müəllifi olduğu "Kommunist manifesti" (1848) bütün dünyada fəhlə hərəkatını ilhamlandırıb. Marks özünün ən mühüm əsəri olan “Kapital”da (1867) kapitalist istehsal üsulunu, izafi dəyər nəzəriyyəsini və sinfi mübarizəni hərtərəfli araşdırıb. O, “tarix məzlum və məzlum siniflər arasında qarşıdurmaların məhsuludur və kapitalizmin sonda öz yerini sosializmə, daha sonra isə sinfi olmayan, dövlətsiz kommunist cəmiyyətinə verəcəyi qaçılmazdır” deyə iddia edirdi.
