Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycanda "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı yanacağın qiyməti qalxıb. Yeni tariflərə əsasən, "Premium Euro-95”in satış qiyməti 1,50 manat, "Super Euro-98” markalı benzinin qiyməti isə 1,60 manat olub. Məlumat üçün deyək ki, hazırda ölkəyə idxal olunan "Premium Euro-95” markalı avtomobil benzininin hər litri orta hesabla 1.35-1.40 AZN-ə başa gəlir. Araşdırmalar yanacaqdoldurma məntəqələrində bu markalı benzinin hər litrinin 1.25 AZN-ə satılması məhsulun idxal qiymətinin satış qiymətindən daha yüksək olduğunu aydın göstərir.
Oxşar vəziyyət keçmiş müddətdə "Super Euro-98” markalı avtomobil benzinində də müşahidə olunurdu. Müqayisə üçün bildirək ki, qonşu ölkələrdən Gürcüstanda 95 oktanlı avtomobil benzinin satış qiyməti 1.75 AZN, 98 oktanlı benzinin satış qiyməti isə 1.82 AZN-dir. İqtisadiyyat Nazirliyindən verilən açıqlamaya görə, "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı avtomobil benzini Azərbaycana idxal olunur. Həmin markalı avtomobil benzini idxal olunduğu üçün onun qiyməti dövlət tərəfindən, konkret desək, Tarif Şurası tərəfindən tənzimlənmir. Tarif Şurasında ancaq ölkədə istehsal olunan bir sıra mal və xidmətlərin qiymətləri tənzimlənir.
Məlumdur ki, ictimaiyyətdə avtomobil yanacağının qiymətlərinə olan maraq daim gündəmdədir. Dünya bazarında yanacağın qiymətinin sürətlə dəyişməsinin ölkəmizə nə dərəcədə təsir edəcəyi əhali arasında böyük marağa səbəb olur. Bunu nəzərə alan mütəxəssislərimiz Azərbaycanla qonşu ölkələr arasında "Premium” markalı avtomobil benzinlərinin satış bazarında mövcud vəziyyəti müqayisə edirlər. Göstərilən markalı benzinlər ölkəmizdə istehsal edilmədiyi üçün xarici dövlətlərdən idxal olunur. Bu səbəbdən də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 31 mart 2014-cü il tarixli qərarına əsasən, ölkədə istehsal edilməyən bu benzin növlərinə qiymətlər dövlət tərəfindən tənzimlənən mallar siyahısına aid edilməyib. Xaricdən idxal edilən bu avtomobil benzinlərinin qiyməti sərbəst şəkildə müəyyənləşdirilir. Bütün bunlara rəğmən demək olar ki, Azərbaycan qonşularla müqayisədə hələ də benzinin qiymətinin ən ucuz olduğu ölkələrdəndir.
Ekspertlərin fikrincə, super benzinlərin qiymətinin qaldırılması ölkənin dövlət büdcəsinə əlavə gəlirlər gətirəcək. Bu isə o deməkdir ki, vətəndaşların maaş, pensiya və təqaüdlərinin artırılması üçün dövlət büdcəsində yeni maliyyə imkanları yaranır. Daha bir önəmli məsələ isə odur ki, bu gün ölkədə daha çox işlənən avtomobil yanacağı Aİ-92 markalı benzindir ki, onun da qiyməti neçə illərdir sabitdir. Mütəxəssislərin məlumatına görə, bu markanın qiymətinin qalxması gözlənilmir. Ona görə ki, bu yanacaq növü Azərbaycanda istehsal olunur və onun qiyməti idxal xərclərindən asılı deyil. Sözügedən benzin markalarının qiymətinin qalxması ölkəmizdəki orta təbəqəyə təsir etmir. Ona görə ki, orta təbəqənin istifadə etdiyi yanacaq növü daha çox Aİ-92 markalı benzindir .
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov "Şərq”ə bildirib ki, "Premium euro-95” və "Super euro-98”-in bahalaşması problem yaratmayacaq. Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda avtomobil istifadəçilərinin 90 faizdən çoxu dizel yanacağı və "Aİ-92” markalı benzin istifadə edir: "Ölkənin iqtisadiyyatı, əsas istehlakçılar üçün "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı benzinlərin qiymətinin bahalaşması ciddi problem yaratmayacaq.
Bu benzin markaları ölkədə istehsal edilmir, idxal edilir. Azərbaycanda yerləşən Heydər Əliyev adına Bakı Neftayırma Zavodunda rekonstruksiya işləri tamamlandıqdan, müəssisə tam modernləşdikdən sonra gələcəkdə "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı benzinlərin də ölkə daxilində istehsal ediləcəyi gözlənilir. Hələlik isə bu markaların qiyməti sərbəst bazar qanunlarına uyğun həyata keçirilir. Düşünürəm ki, "Premium Euro-95” və "Super Euro-98” markalı benzinlərin bahalaşması dünya bazarlarında neftin qiymətinin yüksəlməsi və həmin markaların ölkəmizə gətirilməsi xərclərinin artması ilə bağlıdır. Bahalaşmanın istehlak bazarına təsiri gözlənilmir. Bu sahədə bahalaşma o zaman "domino effekti” yarada bilərdi ki, dizel yanacağı və "Aİ-92” markalı benzin bahalaşsın”.
İsmayıl
