"10 il bundan əvvəldən həyəcan təbili çalınırdı ki, intiharlar artacaq”.
Bunu "Sherg.az”a intiharların artmasının səbəblərini izah edərkən sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu deyib. O bildirib ki, belə davam edərsə, hazırkı vəziyyətdən də pis hallar yaşana bilər:
"İnsanın xarakteri elədir ki, daim özünü nədəsə təsdiq etməyə çalışır. Cəmiyyətdə gərək elə mühit olsun ki, insan potensialını üzə çıxarıb, özünü təsdiq edə bilsin. İndi problemlər çox olduğuna görə, insanlar özlərini istədikləri formada təqdim edə bilmir. Problemlər isə tək iqtisadi amillər, sosial faktorlarla bağlı deyil. Məsələn, İkinci Dünya Müharibəsindən sonra da vəziyyət ağır olub. İndiki səbəblər isə tamam psixoloji gərginliklərdir.
İnsanın psixologiyasına təsir edən mühüm faktorlardan biri sabaha inamdır. Cəmiyyətlərdə gərginlik olduqda, sabaha inam hissini yaratmağa çalışırlar. Indi isə buna diqqət edilmir. Əksinə, gah deyirlər, dünyanın axırıdır, gah deyirlər sabah daha da pis olacaq və s. İnsanların çoxu, xüsusilə gənclər sabahdan qorxur.
İntiharları artıran digər amil informasiyadır. Sosial şəbəkələr, ucuz teleseriallar insanlarda bədbinlik hissini artırıb.
İnformasiyalar insanlara düzgün şəkildə ötürülmür. Məsələn, "oğrular aləmi” haqqında daha çox informasiya verilir. Buna zidd olaraq, mənəvi dəyərlər barədə yazılar, xəbərlər, şərhlər azdır. Cəmiyyətdə elə "qanuni oğru” var ki, milli qəhrəmandan daha çox təbliğ edilir. Bütün bunlar insanların davranışına ciddi təsir edir”.
İntiharların artma səbəbini ümumiləşdirən sosioloq əlavə edib ki, mühit, informasiya və insanın üstünlük verdiyi dəyərlərin yönümü cəmiyyəti idarə edir:
"Mənəvi dəyərlərin sıxışdırıldığı bütün cəmiyyətlərdə gərginlik artır. Maddi dəyərlər ona görə, ön planda olmamalıdır. Bütün bunların yekunu olaraq, hər kəsin - xüsusilə gənclərin psixologiyasında deformasiya baş verir. Ona görə, tədbirlər görülməsə intiharlar daha da çoxalacaq.
Cəmiyyətin dəyərlərini istiqamətləndirmək üçün ciddi alimlərimiz fəaliyyət proqramı hazırlamalıdır. Bundan aydın olacaq ki, qanunvericilikdə, informasiya təbliğatında nə dəyişikliklər etmək lazımdır. Bu proseslər idarə olunandır. Gənclərimizdə ruh yüksəkliyi yaratmaq, cəmiyyətdə mənəvi dəyərləri yüksəltməklə gərginliyi aradan qaldırmaq mümkündür”.
Qeyd edək ki, ötənlərdə 1985-ci il təvəllüdlü Ağstafa rayon sakini Elçin Ədalət oğlu Nəbiyev özünü yaşadığı evdə asaraq öldürüb.
Aysel Aslan
